Feb 2, 2017

bây giờ mận mới hỏi đào


Image result for cây mận mien nam

Cây Mận, Hạnh Ngân, Ngân Hạnh

Bấy giờ màu xuân đương đẹp, hoa tường vi nở rất nhiều, trông hình như muôn điểm ráng hồng, kết lại ở trên tường rực rỡ. Nàng vờ như không biết, vừa bẻ vừa rung. Người canh cổng nổi giận. Nàng liền đưa cành thoa đút lót mà nói:
– Tôi tưởng những dây hoa leo này, không phải là của quý gìn giữ, lỡ tay vin hái, thật là có tội. Tấm thân yếu ớt, sợ không chịu nổi roi vọt. Vậy xin bác cầm cành thoa này đưa vào lầu ngọc, để mong được khoan tha không phải đánh đập, thì tôi thực đội ơn vô cùng.
Người ấy nghe lời, cầm cành thoa vào dâng Dương thị. Dương thị nhìn lúc lâu, giả cách nổi giận mà rằng:
– Con bé nào mà dám đường đột như vậy, làm hỏng cả một giàn hồng cẩm của ta.
Truyền đem trói người con gái ấy trong vườn ngân hạnh. Thừa lúc vắng vẻ, Dương thị lẻn đến, cầm cành thoa khóc mà nói rằng:
– Đây là vật cũ của Trịnh lang chồng ta xưa làm sao lại ở tay chị? Hãy nói rõ sự thực đi!
(trích: Chuyện Đối Tụng ở Long Cung, Truyền Kỳ Mạn Lục – Nguyễn Dữ)

Đoạn văn trên tả cảnh rất đẹp. 2 loại hoa đẹp là Tường Vi và Hạnh Ngân. Ngân Hạnh trong truyện là loại cây lớn “Truyền đem trói người con gái ấy trong vườn ngân hạnh”.

Cùng với ca dao:

Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa
Mận hỏi thì đào xin thưa
Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào

Và thơ Bùi Giáng:

Ngõ ban sơ, hạnh ngân dài
Cổng xô còn vọng điệu tài tử qua

Nhưng Ngân Hạnh 銀杏 của người Hoa thì hoàn toàn khác với Mận, trồng lấy hạt nấu chè ăn gọi là Bạch Quả.

Cây Almond của Âu Mỹ có loại ra hoa giống hệt cây Mận VN, cũng hoa trắng 5 cánh, nhụy vàng.

Tóm lại:

Cây Mận VN vừa trồng ăn trái vừa có thể làm cảnh vì hoa trắng đẹp. Rất có thể Hạnh Ngân, Ngân Hạnh trong văn thơ Việt chính là cây Mận, Người Bắc cũng gọi là Mơ hay Roi.