Jan 22, 2017

ẩn dụ thơ ca

(tiếp theo)

Thời VNCH chưa có kỹ thuật internet nên các thứ như e-mail e-card không có. Vì thế tờ thiệp xuân là một hình thức gửi tay nhau hay qua bưu điện messages chúc lành.



Hoa lá nở thắm đẹp làn môi hồng
Xuân đến rồi đây nào ai biết không?
Mang những hoài mong đi vào ngày tháng
Bao nhiêu mơ ước đến khi mùa xuân sang

Tôi chúc gì đây vào mùa xuân này
Khi nắng vàng tươi nhuộm làn tóc ai
Khi gió nhẹ lay hoa đào hồng thắm
Trong khi xuân ấm mới tô đẹp tháng năm
(Cánh Thiệp Đầu Xuân - Minh Kỳ và Lê Dinh)

Ngày mùa Xuân đón Tết và manh áo mới cho em bé là một ẩn dụ thơ ca muôn đời. Hy vọng mới. Bé rồi sẽ lớn, lớn và người ta chợt nhận ra rằng một thình yêu đang đến.

Ngày xưa ngày xưa đôi ta chung nón đôi ta chung đường
Lên sáu lên năm đôi ta cùng sách đôi ta cùng trường
Đường qua nhà em nghiêng nghiêng sân nắng nghiêng nghiêng mây hồng
Chiều nao đuổi bướm, bướm bay vô vườn mà nước mắt rưng rưng

Rồi một ngày kia em khoe áo mới xanh hơn mây trời
Hai đứa chung vui khi xuân vừa tới thơ ngây cuộc đời
Trò chơi trẻ con em cô dâu mới chưa nghe nặng sầu
Chú rể ngẩn ngơ ra hái hoa cà làm quà cưới cô dâu
( Đám Cưới Đầu Xuân, Trần Thiện Thanh)

Dường như nhạc Tết VN hiện nay cũng còn. Nhưng mà giai điệu thơ thì hiếm. Gần như không còn. Quanh đi quẩn lại là các bài chúc tết cổ xúy 鼓 吹 cổ động, cổ vũ, đánh trống thổi kèn Xuân Long Phụng hữu tài hữu lợi thịnh vượng an khang.

Của đáng tội, nhạc sĩ VN đương đại cũng có  những tài hoa. Lần đầu tiên tôi nghe ca khúc "Thì Thầm Mùa Xuân" của Ngọc Châu là tôi bị hút vào. Ca khúc có đoạn phảng phất âm điệu ca dao của người Thái Bắc Việt . Lyrics của ca khúc diễn  tả  một sự đơn côi tịch lặng. 2 người tình trẻ ngồi im nhìn nhau. Mùa Xuân đến bên họ. Ca khúc hay. Tiếc là không hiểu sao những bài ca Xuân như vậy ít và hiếm, trong khi người sáng tác nhạc VN lại đông, chắc là đông hơn thời kỳ VNCH gấp bội.

















Mùa xuân đã đến bên em
Và mùa xuân đã đến bên anh thì thầm
Làn gió khẽ vuốt tóc em
Và làn gió nói cùng em nhớ thương

Và em đã biết nói tiếng yêu đầu tiên
Và em đã biết thương nhớ biết giận hờn
Mùa xuân đã đến bên em trao nụ hôn
Và mùa xuân đã trao cho em ánh mắt anh
(Thì Thầm Mùa Xuân, Ngọc Châu)

Tóm tắt, nhạc có thể không cần thơ. Nhưng thơ trong nhạc khiến nhạc hay hơn lưu luyến hơn. Mỹ nhân có thể không cần trang điểm. Nhưng ánh mắt đa tình, nụ cười bí mật là giai điệu thơ bâng khuâng kỷ niệm nhớ. Thơ hiện hữu làm cho tác phẩm sống.Thơ trong nhạc và nhất là giai điệu thơ sẽ sống mãi. Người đời sau chỉ cần hòa âm lại, gia dĩ tiết tấu rhythm theo thời một chút thì nhạc bản lại cất lên tiếng nói lay động lòng người.

Northwest, Tết Con Gà
Lý Ốc