Oct 4, 2016

universal poetry - giá trị phổ quát của thi ca

Creating a Universal Poetry Amid Political Chaos
Kiến tạo một nền thi ca phổ quát giữa những rối loạn chính trị

Dean E. Murphy is the Warsaw bureau chief for The Times. 
He spoke with Wislawa Szymborska in Polish 
and the conversation was translated by Ela Kasprzycka
Bản Việt Ngữ: Phùng Nguyễn, tạp chí Da Màu


DM: Tại sao khái niệm “riêng tư” lại vô cùng quan trọng đối với bà?

WS: Nếu không, tôi sẽ không viết được! Tôi không thể hình dung bất cứ nhà sáng tác nào lại không phấn đấu cho sự bình an và tịch mịch của họ. Bất hạnh thay, thi ca không được sinh ra trong sự ồn ào, trong đám đông hỗn tạp, hay trên xe đố. Phải có bốn bức tường vây, và phải biết chắc là điện thoại sẽ không reo. Sáng tạo là như thế đó!

DM:  Một số bài thơ của bà có tính hướng nội, một số khác thể hiện rõ những tuyên ngôn chính trị. Bà có xem làm thơ là một sứ mạng?

Image result for girl shadow in sunriseWS:  Tôi không tin là tôi có một sứ mạng nào đó. Ðôi khi tôi có nhu cầu tinh thần để nói về những điều khá đại thể của thế giới, đôi khi về những điều riêng tư. Tôi thường viết cho một cá nhân, mặc dù tôi vẫn muốn có nhiều độc giả cá nhân như vậy. Có vài nhà thơ sáng tác cho đám cử tọa đông đảo trong những đại sảnh, nhờ vậy họ có thể sinh tồn qua cái gì đó có tính tập thể. Tôi thì lại mong mỗi độc giả có được mối quan hệ song phương với từng bài thơ của tôi.

DM: Có phải thơ của bà là một bày tỏ của sự phù phiếm?

WS: Nếu ông cho rằng đó là một hình thức của phô trương, có lẽ đúng vậy. Tôi chưa hề thực sự nghĩ đến điều đó một cách nghiêm túc, nhưng đi kể lể với người không quen về cảm xúc của mình thì có phần nào giống như đem linh hồn mình rao bán. Về mặt khác, điều này mang đến niềm hạnh phúc lớn lao! Có những bất hạnh xảy đến trong cuộc đời tất cả chúng ta. Bất kể mọi sự, khi những điều khủng khiếp như thế xảy ra cho một thi sĩ, ít nhất nhà thơ này có thể mô tả những nỗi bất hạnh đó.  Ở một phương diện nào đó, có nhiều người khác đã bị trừng phạt phải cưu mang nỗi bất hạnh trong câm nín.

DM: Một vài nhà phê bình cho rằng thơ của bà “xa vắng” và “lãnh đạm,” trong khi bà cho rằng chúng “kín đáo” và “riêng tư.” Liệu có thể là cả hai?

WS: Mỗi chúng ta đều có một bản năng rất phong phú và có thể nhìn ngắm sự vật một cách khách quan — từ một khoảng cách — và trong cùng một lúc, cũng có điều chủ quan để nói về chúng. Tôi đang cố gắng nhìn vào thế giới, và nhìn vào chính tôi, từ những góc độ khác nhau. Tôi nghĩ rằng nhiều nhà thơ sở hữu lưỡng tính này.

English;  latimes.com
Vietnamese:  damau.org