Nov 8, 2015

văn hiến phương nam

Image result for cung tam sen
  Tam sên gồm 3 thứ:
con tôm, miếng thịt heo, cái trứng vịt











Tam Sên là Tam Sanh nói trại ra. Người Nam vùng thôn quê nào cũng biết bộ tam sên gồm 3 thứ: con tôm, miếng thịt heo ba chỉ, và cái trứng vịt. tất cả luộc chín dùng làm lễ vật cúng Thành Hoàng Thổ Địa trong các tín ngưõng dân gian như động thổ cất nhà, người chết sau 3 ngày mở cửa mả. Nhưng tại sao lại tam sên ? Con tôm đại diện cho sinh vật dưới nước, thịt heo là gia súc , và cái trứng đại diện cho gia cầm. Lễ tuy nhỏ, bình dân nhưng ý nghĩa đầy đủ. Và , quan trọng nhất, là tránh tàn sát sinh vật một cách dã man.

Tôi không phải là nhà nghiên cứu lễ tục phương Nam (VN). Những việc như trên tôi từng chứng kiến khi còn bé và thiếu niên lớn khôn ở miền quê trước đây. Theo cố GS Lương Kim Định, Tam Sên Ngũ Quả mang triết lý nhân sinh dung hoà giữa đời sống vật chất và tâm linh. Nó chính là văn hiến của người Việt.

Cũng là giết con gà để làm thịt nấu cháo, nhưng trong khi cắt cổ gà thì phải che mắt nó lại bằng lòng bàn tay, đọc câu khấn “đầu thai kiếp khác làm ăn”, lưỡi dao cắt phải rất bén, và người cắt phải có kinh nghiệm, cứa một lằn là con gà chết ngay. Có người không biết cắt cổ gà, cắt xong con gà cứ giãy đành đạch không chết. Mấy ông bà già sẽ trách, làm vậy mang tội, vì hành hạ súc vật quá đáng. v.v…
 Ngũ quả: cầu dừa đủ thơm xoài

Tôi thấy, người Việt trước đây tại miền Nam chưa bao giờ giết heo giết trâu tại sân đình để lấy máu hiến tế như tục lệ từ đời nhà Thương bên Tàu cách nay gần 3000 năm, còn sót lại vài vùng trên các cao nguyên hay sơn cước. Cúng Đình, bộ Thủ Vĩ (cái đầu heo và cái đuôi heo luộc) là cao sang nhất rồi.

 Bài link sau đây giải thích về Tam Sên của người Việt khá hay: yahoo.com