Nov 8, 2015

盜, đạo, thó, cuỗm, thuỗn


Image result for pickpocketing

盜 đạo (12n)
2 : Ăn trộm ăn cắp, cái gì không phải của mình mà mình lấy đều gọi là đạo cả.
3 : Tự thủ lợi ngầm.
(Tự điển Thiều Chửu)

Ăn cắp là ăn cắp, là trộm đạo. Trong văn chương, đạo văn ngày nay thường dùng theo nghĩa của "plagiarism" nghĩa là xử dụng từ ngữ, ý tưởng văn chương của người khác mà không cho biết nguồn. Nhưng đạo văn sẽ trở thành tội, lỗi của writers khi anh/chị dùng nó để thủ lợi. Phải có một sự hạn chế về pháp lý thì mới định rõ vấn đề đạo văn. Ở Hoa Kỳ, mỗi băng hình phim ảnh đều có phần thông báo của FBI về sự sao chép sẽ bị phạt rất nặng, tù có thể lên đến 5 năm và tiền phạt có thể đến 250 ngàn đô. Và chỉ bị coi là tội phạm crime khi sự sao chép phim ảnh dùng để thủ lợi - commercial. Tôi ghi âm, ghi hình lại nhưng tôi không bán, tôi chỉ để cất giữ dùng cho cá nhân thì không kể là hành động ăn cắp. Cũng vậy, tôi đạo văn để làm luận án (thủ lợi) thì coi như tôi phạm tội.

Một thí dụ khác rộng rãi hơn, nếu tôi viết trong truyện của tôi câu thành ngữ "mua vui âu cũng một vài trống canh" thì có thể tôi không cần để nguồn cũng được vì ai ai cũng biết dó là Nguyễn Du. Nhưng nếu tôi đặt tên quyển tiểu thuyết của tôi như vậy và không để nguồn, đồng thời quyển sách được chọn cho giải thưởng nào đó, có thể tôi đã mắc tội đạo văn. Vì tôi đã thủ lợi quá rõ ràng. Tóm tắt, bà PHT đã đạo văn người khác kể cả ý nghĩa thuộc về đức lý người cầm bút (ethic) lẫn tội phạm hình sự (crime) vì bà đã hiển nhiên thủ lợi do sự đạo văn đó đem lại, vi phạm tác quyền của người khác.