Oct 1, 2015

đối tác làm … liền

Image result for toad jump

Con cóc trong hang con cóc nhảy ra
Con cóc nhảy ra con cóc ngồi đó
Con cóc ngồi đó con cóc nhảy đi

Con cóc là bài thơ tập thể làm liền ngay tức thì.  
Tập thể ngay tức thì là bởi con cóc do 3 người làm, mà làm … liền. Ngày xưa ở VN hình như có cách làm thơ như vậy, cho nên mới có câu chuyện tiếu lâm thơ con cóc. Tôi không chú ý tới khía cạnh gọi là “phê phán” khen chê tích cực tiêu cực kiểu hiện nay hay dùng. Nhưng rõ ràng đặc tính hài (humorous) của thơ quá hiển nhiên. Ai đọc cũng có thể nhoẻn  nụ cười. Thơ tập thể ngay tức thì, ở trong Nam còn có một giai thoại tiếu lâm khác, như sau:

4 anh vào miếu Quan Công. Thấy ngay bức tranh lớn thờ Quan Công nhưng không biết rõ là ai, bèn bảo nhau làm bài thơ.

– Anh 1 nhìn QC thì nói:

Hớn vương ăn ớt mặt đỏ gay

– Anh 2 thấy Quan Bình mặt trắng, làm:

Một chàng công tử đứng khoanh tay

– Anh 3 trông ngay Châu Xương râu rìa mặt đen như lọ  chảo ôm thanh long đao bèn nói:

Thằng mọi đứng bên cầm cái mác

Đến phiên anh thứ 4, kẹt. Hết rồi . Bức tranh chỉ có 3 người thì làm sao bi giờ. Anh 4 nhìn quanh quất thấy trước cửa miếu để tượng gỗ con hạc đứng trên lưng con qui. Thời gian cấp bách, anh 4 đọc vang:

Bên ngoài cò cưỡng đ. cò cay

Thành bài thơ:


Hớn vương ăn ớt mặt đỏ gay
Một chàng công tử đứng khoanh tay
Thằng mọi đứng bên cầm cái mác
Bên ngoài cò cưỡng đ. cò cay

Theo tôi, cả 2 bài con cóc và bài QC đều là thơ. Bởi vì, nó có vần, điệu, ít nhất nó đã đem lại nụ cười (humorous) là một phản ứng của xúc cảm. Ngoài ra, văn học VN có những bài ca dao chính là hình thức cùng sáng tác tập thể. Đúng ra, một người nào đó làm trước, rồi dân chúng sửa lại dần dần theo thời gian lâu dài về sau. Đó là ca dao. Ca dao cũng là thơ. Có điều, ca dao khác với thơ con cóc. Ca dao không bao giờ có đối tác làm … liền.

Bài thơ con cóc, theo tôi, ngộ nghĩnh là ở cái ... hang. Không có hang không có thơ con cóc. Bài thơ coi như vứt đi. Bài thơ có 3 câu, dường như hơi bị thiếu thiếu cái gì. Nó không được cập thời - update cho  lắm. Tôi đánh bạo, thêm vào 3 câu tiếp:


Con cóc trong hang con cóc nhảy ra
Con cóc nhảy ra con cóc ngồi đó
Con cóc ngồi đó con cóc nhảy đi

Con cóc nhảy đi con cóc trở dìa
Con cóc trở dìa con cóc ngồi đó
Con cóc ngồi đó con cóc dô ... hang

Chạy trời không khỏi nắng ! Ha ha !

damau.org