Oct 21, 2015

một văn chương riêng mặc đỗ



Tình Thương Trong Ngoặc Kép

Tôi tên là Y.Y.Y., 50 tuổi, nghề nghiệp làm bếp. Tôi ở làm cho ông bà chủ tôi đã hơn mười năm, cùng với một con nhỏ tên Lài, Nguyễn Thị Lài, nó vô làm sau tôi nhưng cũng được hơn sáu năm, tháng trước nó xin thôi việc để về lấy chồng. Còn lại một mình tôi phải làm cực quá, tuy ở nhà chỉ có bà chủ với cô Ba. Bà chủ cũng lo kiếm người phụ cho tôi nhưng kiếm không ra. Hồi này kiếm người làm không dễ như hồi trước. Cách đây đúng năm bữa tôi đi chợ Sàigòn tình cờ gặp con nhỏ Vân. Nó không tính đi kiếm việc làm, trông nó hiền, dễ thương, xinh xẻo, coi bộ có thể hợp ý cô Ba, cô Ba khó tánh lắm, người làm xấu xí không sạch sẽ cô Ba không chịu, tôi hỏi nó có muốn đi làm không. Con nhỏ như vừa bị một chuyện gì khổ sở lắm cho nên hãi sợ hết mọi thứ, nó không tin tôi, cứ hỏi mãi có thật tôi rủ nó đi làm công ở trong nhà người ta hay làm công chuyện gì khác. Tôi bảo nó nếu cần kiếm việc, muốn làm thì theo tôi về nhà bà chủ, nếu bà chủ với cô Ba có ưng mới được chứ chưa chắc đã được làm, cứ vô nhà, coi nhà thì thấy là chỗ tử tế, không ưng bụng thì thôi tôi đâu có ép.

Trăng Đỏ

Lâu lắm, hai người cứ ngồi đó uống từng ngụm nhỏ. Người đàn ông đã bỏ qua từ cả giờ trước cơ hội đặt câu hỏi dứt khoát vào đề, cho nên cứ ngồi yên đó mà đợi. Với lại, như đã ghi ở trên, người đàn ông bắt đầu không thấy tiếc buổi chiều của mình. Với lại nữa, cô gái có đủ tài khéo không nói gì mà sự hội diện không trống rỗng. Cứ bấy nhiêu cử chỉ, thủng thẳng hút một điếu thuốc, thủng thẳng dụi tàn thuốc khi cần, nâng chiếc ly lên, đung đưa bàn tay cho cục đá khẽ lay động, cho mức rượu sóng sánh trong ly chung quanh cục đá, ghé môi uống một chút men, ngước mắt bên sau cái ly ngó người đàn ông một thoáng dài và mỉm cười, bấy nhiêu đó cũng đủ làm quá đầy thời gian hai người ngồi đó…

Bỗng người đàn ông không khỏi kinh ngạc thấy cô gái kín đáo ngó giờ trên cổ tay rồi bảo rằng rượu mới quen sao say đến thế. Cô gái cho biết có hẹn với người chị ở nhà sẽ về trễ một chút nhưng nhất định về cùng ăn cơm tối. Cô gái cám ơn người đàn ông đã đến hẹn, và đứng dậy, người đàn ông cũng đứng dậy theo. Cô gái còn nói thêm ít nhất cũng ở lại chơi với người chị một tuần trên cao nguyên, quá lâu chị em mới gặp nhau. Nói rồi cô gái thủng thẳng đi ra, rõ ràng không đợi người đàn ông đưa chân, đưa ra cửa quán hay đưa về nhà.

Sinh Nhật

Bước đi bên Lũy, bàn tay trái nắm cánh tay phải của Lũy, Kim lẳng lặng nghe. Nắng chiều vẫn chan hòa sáng khi hai người ra khỏi cánh rừng tới bên sông. Kim bóp mạnh cánh tay Lũy, nói:
– Anh, cám ơn anh đã trình bày cặn kẽ cho em biết. Nhưng em có thể nói, em chẳng đợi một lời giãi bày nào của anh hết, cứ nguyên quyết định xuống đây hôm nay với anh đủ trả lời anh. Em yêu anh, em tin anh, nói vậy đã đủ chưa? 
Mấy lời chân thành trao gửi của Kim khiến Lũy phải ngừng bước, nắm lấy vai Kim. Cả hai người cùng cảm thấy giây phút ôm nhau, hôn nhau bên sông buổi chiều hôm đó như một vụ cam kết long trọng. Lũy nói, khi hai người rời nhau bước lên:
– Anh thấy từ nay trách nhiệm của anh nặng thêm, nhưng cũng thêm hăng hái.
Một quãng ngắn đi dọc theo mé sông, rồi băng qua một khu bãi vắng, hai người đã tới vùng thị tứ với con phố chính. Lũy giải thích: 
– Ban nãy anh bảo chúng ta đi mua đường vì phải mất một đoạn xa anh cố ý đi băng qua cánh rừng, đi bộ dọc theo mé sông xuống phố gần hơn chạy xe trên đường.
Kim đáp:
– Nghe anh nói em đã hiểu qua địa thế, bây giờ thả em ra chắc không đến nỗi lạc đường.
– Em cần làm quen mau với nơi này, vì nhiều phần chắc chúng ta sẽ ở đây lâu.

  gio-o.com
Mặc Đỗ cùng với Vũ Khắc Khoan và Nghiêm Xuân Hồng được biết như những người trí thức viết văn và sinh hoạt văn học của Việt Nam Cọng Hòa trước đây. Mặc Đỗ chuyên dịch sách và tiểu thuyết văn học Anh Pháp và viết truyện ngắn. Truyện ngắn của Mặc Đỗ thường viết về đề tài xã hội, chính trị và nghệ thuật. Mặc Đỗ tả cảnh thiên nhiên đất trời đẹp. Câu chuyện diễn tả nhiều chổ thật thơ. Văn của ông viết theo cú pháp Tây Phương khá rõ. Mà lạ, cái dấu ấn Tây đó lại nhẹ nhàng lưu loát và giọng điệu rất Việt.  Câu văn dài nhưng không lòng vòng lủng củng . Mặc Đỗ viết văn, tôi có cảm tưởng như giòng nước chảy đều đặn. Như những viên gạch xếp thành bức tường.

Mặc Đỗ - Đỗ Quang Bình (1916 -2015) sinh trưởng tại Hà Nội. Người Hà Nội chính hiệu, di cư vào Nam lúc 38 tuổi vậy mà ngộ thay, ở truyện ngắn Tình Thương Trong Ngoặc Kép, ông viết hoàn toàn theo ngữ vựng và giọng nói miền Nam. Mà viết rất hay, như nhà văn người miền Nam. Truyện Trăng Đỏ, một truyện ngắn hay khác, bàng bạc thi ca từ đầu đến cuối. Truyện ngắn Sinh Nhật với những khúc đối thoại nhân vật vừa trí thức, lễ giáo,  vừa tình tứ thông minh nhưng gần gũi với lối sống và giao tiếp của người  Việt Nam thời ấy dưới chính thể Việt Nam Cọng Hòa.

Tóm lại, Nhà văn Mặc Đỗ là người viết truyện ngắn hay. Về lĩnh vực này, ông đã để lại cho đời mấy tập truyện ngắn văn chương qúy giá. Vài truyện hay xuất sắc. Ông tạo được một một phong cách viết riêng. Một văn chương riêng Mặc Đỗ.