May 31, 2015

đi mỗi đường gây dư luận riêng


Đời Rút Xuống

một ngày tôi lùi dần xa nỗi xót thương
trở về âm thầm ngồi nghe đời rút xuống
mười nhánh tay khô mình tự vuốt ve
loài rễ cô đơn mọc trên miền hối tiếc nọ
lệ rụng lá xanh một ngày ẩm mục
cây một ngày cao trên mối ăn năn
rồi kỷ niệm rơi xuống mình thánh thót
những giọt buồn gieo suốt khối đau thương
tôi đặt hai tay trên vừng trán rộng
thôi còn gì đâu chút tuổi thơ
khi soi vũng nước kia rồi lệ rụng
đánh vòng trên mặt giếng ưu tư
ôm mối bi ai tôi về nằm lịm
tâm hồn dù ưa đổi điệu luôn
thôi bây giờ chúng ta người lạ mặt
đi mỗi đường gây dư luận riêng.

Viên Linh

(Sáng Tạo số 4 – bộ mới – tháng 10 năm 1960)

*

Điệp Khúc

Như một cánh chim đi tìm mùa xuân trong một
ngày tháng chín, anh đi tìm em không bao giờ thấy –
Anh khép vội cánh cửa sợ cơn gió buổi chiều, muốn
cắt đứt dĩ vãng.
Tình yêu ban đầu là một khúc dạo đàn êm ái,
Cung bậc xôn xao nhưng bây giờ im bặt – Tât cả chỉ là
những thoáng sương khói mông lung làm nghẹn ngào
âm hưởng.
Giữa chúng ta là một vùng biên giới, lạnh lẽo
như cánh đồng bỏ hoang – Anh không thể chỉ yêu em
qua những giấc mơ đêm dài, rồi buổi sáng trở dậy
thấy cây cành xơ xác tả tơi sau một đêm mưa.
Đổ vỡ không cần nói – Anh chỉ hỏi tại sao chúng
mình xa nhau và em muốn là một con đường sắt? Có
phải vì mùa xuân không có sắc biếc trên hàng cây
xanh, vì én không về hay ngôi nhà kia không có bóng
mát? Có phải vì bụi trắng hoàng hôn rụng xuống làm
nhạt lòng em, vì hoa cỏ đã tàn trên những lối đi về cũ
nên trong lòng kẻ hai mươi đã chết một mùa xuân? –
Em trả lời bằng đôi mắt ngước
Nhạc khúc tình yêu nổi lên trầm trầm bưng bít
như một tâm hồn bị giam cầm giãy giụa – Và thuyền
tình trôi đi.
Kẻ tình nhân trong một buổi chiều thất vọng, khi
người đốt cháy những trang nhật ký, lẳng lặng đi vào sương gió.
Ở một phương trời xa mùa xuân sắp về – Từng
đàn bò dạo bước trên đồng cỏ xanh. Đám mục đồng
đốt rơm sưởi ấm cho kẻ tình nhân dừng lại ngủ thiếp
bên ánh lửa – Và mùa xuân sẽ đến. Điệp khúc tình
yêu bỗng nổi dậy tưng bừng xao xuyến trong những
tiết điệu say mê.

Huy Trâm

(Sáng tạo số 25 tháng 10 năm 1958)

May 29, 2015

euripides playwright


A statue of Euripides












Very few facts of Euripides's life are known for certain. He was born in Athens, Greece, around 485 B.C. His family was most likely a prosperous one; his father was named Mnesarchus or Mnesarchide, and his mother was named Cleito. He reportedly married a woman named Melito and had three sons.

Over his career as a poet and dramatist, Euripides wrote approximately 90 plays, 19 of which have survived through manuscripts. Of the three most famous tragic dramatists to come out of ancient Greece—the others being Aeschylus and Sophocles—Euripides was the last and perhaps the most influential.

A few of Euripides's most famous tragedies are Medea, The Bacchae, Hippolytus and Alcestis. Euripides was known for taking a new approach to traditional myths: he often changed elements of their stories or portrayed the more fallible, human sides of their heroes and gods. His plays commonly dwelled on the darker side of existence, with plot elements of suffering, revenge and insanity. Their characters are often motivated by strong passions and intense emotions. Euripides often used the plot device known as "deus ex machina," where a god arrives near the conclusion of the play to settle scores and provide a resolution to the plot.

Euripides's work is also notable for its strong, complex female characters; the women in his tragedies can be victims but also avengers. For example, in Medea, the title character takes revenge on her unfaithful husband by murdering their children as well as his lover. Another play, Hecuba, tells the story of the former queen of Troy, especially her grief over her children's deaths and the retaliation she takes against her son's murderers.

biography.com

May 26, 2015

hai người cãi qua cãi lại




Thằng Nu

Xóm Cù Lao những năm đầu 80s

Tôi qua lại giao thiệp với ba thằng Nu khá thân. Nhà anh Ba Tấn là cái nhà sàn lợp lá ngoài mé sông. Vùng Cù Lao nầy nhà nào cũng là nhà sàn làm cách mặt đất từ 1m2 hoặc cao hơn. Bởi vì mùa nước nổi  khoảng tháng 5 đến tháng 10  âm lịch. Anh Ba Tấn có 3 công ruộng lúa Thần Nông. Mỗi năm làm 2 mùa, đem lúa từ trong rạch về đổ bồ, xong thì nghỉ, chẳng làm gì thêm. Bồ lúa 60 chục giạ là số tiền trang trải sinh hoạt gia đình ăn mặc ở, đau ốm, cho cả năm. Cần tiền bao nhiêu thì đong từng giạ bán. Hồi trước 75, anh học xong tú tài hai, xuống tỉnh học khoá y tế trung cấp dở dang  thì xảy ra ngày 30/4/75. Sau đó, chính quyền có thâu dụng anh vào làm cho bệnh viện hơn một năm, anh cũng nghỉ. Tánh anh Ba Tấn  hiền, ít nói, ưa nhàn. Chị Ba buôn bán hàng xáo. Hàng ngày, chị mua lúa lẻ đem xay ra gạo, chị đẩy chiếc xe ba gác vài tiếng đồng hồ chở giạ gạo trắng đi bán lẻ vòng cù lao.

- Lời lóm gì bao nhiêu chú ơi, Tôi bán hàng xáo hết mấy  giạ gạo thì dôi ra một vài lít đủ ăn trong ngày, hai vợ chồng tôi với hai đứa nhỏ.

Chị Ba Tấn còn có nghề may, chị may lặt vặt trong xóm. Có khi may mùng may lưới gia công cho người ta đem  vải đến đặt. Nói chung, nhà anh Ba Tấn nghèo nhưng không bẩn chật. Và nhàn. Anh Tấn sáng nào cũng ngồi uống cà phê ở quán chợ bến đò hết buổi sáng. Tôi cũng uống cà phê nhìn thiên hạ và hay gặp anh tại đây.

Anh chị Ba có 2 đứa con, thằng Nu và con Cẩm Nhàn, chị nó. Nước da thằng Nu đen bóng. Giống ba má nó một phần, một phần do dang nắng chạy chơi tối ngày. Nó có cái tật nói nghịu vài chữ cái như chữ đ. Đi đâu thì nói là i âu. Con cá rô nó nói ca gô. Tuy đương học lớp năm nhưng Nu tập đọc vẫn chưa suông. Anh Ba Tấn nói thằng nầy chỉ được cái ham chơi chứ học hành tối dạ. Chị Ba cưng con. Chị nói Trời Phật cho nó mạnh giỏi là mừng rồi, kệ nó, từ từ học hành như người ta cũng được.

Thật ra, thằng Nu có khuôn mặt lúc nào cũng tươi tỉnh sáng suốt. Không hiểu sao. Nó khoẻ. Tròn trĩnh, đe đúc. Nó lội dưới nước như con rái cá. Nó rớt xuống nưóc như người ta đi trên bờ. Có lần tôi nhờ thằng Nu tìm cho mấy cái mật cá lóc để ngâm với rễ cây  làm rượu  thuốc. Trưa hôm đó nó đem về  cho tôi dư dả. Tôi hỏi:

- Phải đúng mật cá lóc không Nu ?
-  Phải ! Úng mà.  Tui ngồi chờ người ta làm mới lấy cho chú  ó !
-  Ở đâu mà có nhiều vậy ?
- Tui lội qua bên nhà máy xay lúa ó chú !
-  Con nói làm sao người ta cho ?
- Chời ơi, tui nói tui xin dìa cho chú làm thuốc chớ nói sao !

Anh Ba Tấn gởi con Cẩm Nhàn năm nó học lớp 9 xuống chợ huyện vừa đi học cho gần, vừa phụ giúp việc nhà cho người bác họ  ở phòng thương nghiệp. Ở được một năm thì con Nhàn đòi về nhà vì nhớ má nhớ em. Bà  bác  nói con nhỏ này tánh tình thưa thớt, nhăn răng cười  tối ngày,  khó dạy. Chị Ba Tấn nói đi ở nhà người ta không phải dễ, con mình khờ quá thì thôi. Có mắm ăn mắm có muối ăn muối chớ biết làm sao. Anh Ba Tấn không bao giờ la rầy con cái. Anh chỉ lắc đầu chắc lưỡi một mình. Anh nói chị Ba thời buổi này thờ cúng gì nhiều quá. Trước cửa cái trang thờ. Trong bếp cái trang thờ. Giữa nhà cái bàn thờ. Chị Ba nói thờ Trời Phật Ông Bà Tổ Tiên thì cửa nhà mạnh giỏi con cái sau này được phước.

- Tối hôm qua ông ba tui ổng la bà má, ổng biểu dẹp bớt bàn thờ, để lại một bàn thôi. Má tui khóc nói không chịu. Hai người cãi qua cãi lại. Má tui khóc quá.

Thằng Nu tự nhiên nói như vậy. Thỉnh thoảng nó đem lại cho tôi một nhúm mật cá lóc.  Tôi phơi khô gói lại bỏ vô keo nhỏ để dành. Tôi cho nó tiền ăn bánh, biểu nó thôi đừng kiếm nữa. Chừng nào cần thêm thì tôi sẽ nhờ.

20 năm sau, từ Mỹ, tôi nói chuyện qua phôn với người quen, anh Út Danh  ở VN. Tôi hỏi thăm gia đình anh Ba Tấn bây giờ ra sao.

- Hai vợ chồng Ba Tấn lẩm rẩm coi vậy mà có phước.
- Sao hả anh Út.
- Chú còn nhớ con Cẩm Nhàn không ?
- Ờ, nhớ.
- Năm 19 tuổi nó theo người ta, hồi đó ai trong xóm cũng nói. Ai dè, sau nầy thằng chồng nó giỏi thiệt, lên Thành Phố làm ăn mở tiệm buôn điện thoại di động bây giờ giàu quá.
- Còn thằng Nu hả anh Út ?
- Nu nào ?
- Thì con Ba Tấn, em con Nhàn.
- Á, thằng Ngọc Ẩn, đâu ai kêu tên Nu nữa chú ơi. Thằng Ẩn bây giờ làm trong sở du lịch tỉnh, mà con vợ thằng này mới giỏi. Vợ nó dân Sa Đéc cũng làm ăn buôn bán xuất nhập khẩu gì đó. Bây giờ tụi nó khá. Thằng Ngọc Ẩn với con Cẩm Nhàn cất cho ba má tụi nó cái nhà ngói  để dưỡng già coi cũng được.

Northwest, May 2015

May 24, 2015

lễ chiến sĩ trận vong

Memorial  Day


Arlington
Singer: Trace Adkins
Song writers: Jeremy Spillman, Dave Turnbull

 I never thought that this is where I'd settle down
I thought I'd die an old man back in my hometown
They gave me this plot of land, me and some other men, for a job well done
There's a big White House sits on a hill just up the road
The man inside he cried the day they brought me home
They folded up a flag and told my mom and dad, we're proud of your son

And I'm proud to be on this peaceful piece of property
I'm on sacred ground and I'm in the best of company
I'm thankful for those thankful for the things I've done
I can rest in peace, I'm one of the chosen ones, I made it to Arlington

I remember daddy brought me here when I was eight
We searched all day to find out where my granddad lay
And when we finally found that cross
He said, "son this is what it cost to keep us free" Now here I am
A thousand stones away from him
He recognized me on the first day I came in
And it gave me a chill when he clicked his heels, and saluted me

And everytime I hear twenty-one guns
I know they brought another hero home to us

We're thankful for those thankful for the things we've done
We can rest in peace, 'cause we are the chosen ones
We made it to arlington, yea dust to dust
Don't cry for us, we made it to Arlington


May 22, 2015

15$ minium wage



LOS ANGELES — The nation’s second-largest city voted Tuesday to increase its minimum wage from $9 an hour to $15 an hour by 2020, in what is perhaps the most significant victory so far for labor groups and their allies who are engaged in a national push to raise the minimum wage.

The increase, which the City Council passed in a 14-to-1 vote, comes as workers across the country are rallying for higher wages and several large companies, including Facebook and Walmart, have moved to raise their lowest wages. Several other cities, including San Francisco, Chicago, Seattle and Oakland, Calif., have already approved increases, and dozens more are considering doing the same. In 2014, a number of Republican-leaning states like Alaska and South Dakota also raised their state-level minimum wages by ballot initiative.

The effect is likely to be particularly strong in Los Angeles, where, according to some estimates, almost 50 percent of the city’s work force earns less than $15 an hour. Under the plan approved Tuesday, the minimum wage will rise over five years.

Source: nytimes.com

May 20, 2015

david letterman says goodbye






After a 33-year run, David Letterman will bring down the curtains on three decades of late-night comedy and fun when he says goodbye to the Late Show with David Letterman on CBS tonight. Letterman, who turned 68 last month, is easily the longest-serving late-night talk show host in television history, starting with the then Late Night with David Letterman show which debuted on NBC on February 1st, 1982.
Letterman announced his retirement in April 2014 and CBS later named his replacement — Stephen Colbert, who has hosted another popular late-night show, The Colbert Report, since 2005. Letterman’s last show details remain a mystery, but according to Us Weekly, the network promises a show full of surprises and one last edition of Letterman’s famous top ten list.
Letterman’s last guest, on Tuesday night’s show, was one of his most frequent guests, actor Bill Murray — he is also the guest on Letterman’s very first night on air back in 1982 — who returned to the show for the 44th time. The show also featured a cameo by Regis Philbin and a live performance from the rather less ubiquitous Bob Dylan, who returned for the first time since 1994.

Source:  inquisitr.com

May 19, 2015

northwest - tây bắc



Springtime beauty in the Pacific Northwest
Springtime beauty in the Pacific Northwest                                                              
Springtime beauty in the Pacific NorthwestSpringtime beauty in the Pacific Northwest                                                                                          
Springtime beauty in the Pacific Northwest                                                                         
Amazing photos from Storm Chaser Benjamin Jurkovich                             
Springtime beauty in the Pacific Northwest 
Amazing photos from Storm Chaser Benjamin Jurkovich                                              





  Source:  Scenes of the Pacific Northwest           

May 15, 2015

song bút bình định



Roi Thần Đồng
(Trích đoạn)

Cầm roi đứng trước thần đồng
Đánh qua tả ngạn tiến cùng hữu biên
Đánh rồi thối trụ roi liền
Hoành thân đâm trái gạt liền quất ra
Quất rồi co cẳng nhảy ra
Hoành thân giữ vẹn mắt mà đằng sau
Phụng đầu một ngọn đâm cao
Sức khoe ra thế xông vào mới hay

Lão Hổ Thượng Sơn do các cao thủ phái nam thủ diễn, em bé gái múa quyền này cũng hay. Song Bút Bình Định đẹp. Quyền cước Võ Ta khác Võ Tàu rất nhiều, trông bề ngoài dường như giống nhau nhưng không phải. Cái giống nhau có lẽ là do cùng dựa trên triết học Âm Dương, Ngũ Hành của Kinh Dịch. Nhưng người VN thể chất và phong thổ khác Tàu do đó bộ môn Võ Nghệ cũng khác. Trống Trận Tây Sơn độc đáo ở chổ là dùng nhạc để luyện võ. Ngày xưa thời Ngài Quang Trung thì 12 cái trống để vòng tròn giữa sân, võ sĩ phải đi quyền và dùng ngón tay, chõ, đấm, đá, để đánh vào mặt trống gây tiếng nhạc. Người đứng ngoài nghe tiếng trống phát ra thì biết võ công cao hay thấp.

USA, 2015
Học Sinh Tây Sơn Nhạn cẩn chí.

May 12, 2015

thời gian cũ

Sleeping on the couch







+ Ai còn giữ được khả năng thấy vẻ đẹp thì sẽ không bao giờ già. Franz Kafka
+ Có gì xa như những vì sao,  có gì xa như nụ hôn đầu tiên của chúng ta, a ha, có gì xưa cũ như tim ta. William Butler Yeats
+ Đối với người cha già không có gì đáng quý hơn là đứa con gái yêu. Euripides
+ Tôi là một anh già và tôi biết rất nhiều chuyện rắc rối, nhưng hầu hết  chúng chưa bao giờ xảy ra. Mark Twain
+ Tôi yêu những gì cũ, - bạn cũ, thời gian cũ, tính tình cũ, sách cũ, rượu cũ. Oliver Goldsmith
+ Không ai nhận ra  vẻ đẹp trong khi đi du lịch cho đến khi hắn về nhà và nằm nghỉ trên chiếc gối quen cũ. Lin Yutang

+ Anyone who keeps the ability to see beauty never grows old. Franz Kafka
+ How far away the stars seem, and how far is our first kiss, and ah, how old my heart. William Butler Yeats
+ To a father growing old nothing is dearer than a daughter. Euripides
+ I am an old man and have known a great many troubles, but most of them never happened. Mark Twain
+ I love everything that's old, - old friends, old times, old manners, old books, old wine. Oliver Goldsmith
+ No one realizes how beautiful it is to travel until he comes home and rests his head on his old, familiar pillow. Lin Yutang
+ I'm an old-fashioned guy. I want to be an old man with a beer belly sitting on a porch, looking at a lake or something. Johnny Depp
+ It is one of the blessings of old friends that you can afford to be stupid with them. Ralph Waldo Emerson
+ How old would you be if you didn't know how old you are? Satchel Paige
+ When I was young I thought that money was the most important thing in life; now that I am old I know that it is. Oscar Wilde
+ Remember that the most valuable antiques are dear old friends. H. Jackson Brown, Jr.
+ Make new friends, but keep the old; Those are silver, these are gold. Joseph Parry
+ I love those connections that make this big old world feel like a little village. Gina Bellman
+ With mirth and laughter let old wrinkles come. William Shakespeare

hài cú tháng năm



Masaoka Shiki

Hài Cú  tháng Năm

May rain
falls as if falling
into a sleep

Tháng Năm tình ngủ say mơ
Ngoài hiên mưa nhỏ hạt tơ phấn vàng
Mưa rơi rắc xuống đêm hàng
Vào trong giấc ngủ mơ màng ướt mưa

Stillness
fireflies are glowing over
deep water

Đêm dài dứt hạt song thưa
Ngoài sân đôi đóm thẩn thơ hiệu đèn
Nhánh bần gie đậu bờ ven
Dòng kinh nước lặng in len dấu ngà

A dog howling
Sound of footsteps
Longer night

Chó mông ngồi hú trăng tà
Người lang thang bước giang hà nửa đêm
Tiếng buồn  gõ nhịp cầu lim
Thanh âm lắng mãi dài thêm canh trường

Lotus leaves in the pond
Ride on water
Rain in June

Hôm sau sen tụ bên đường
Lá sen gió đẩy như thuyền trôi xa
Mặt hồ sóng gợn liên ba
Ngày mưa tháng Sáu hôm qua cuối mùa

Moon at twilight
A cluster of petals falling
from the cherry tree

Hoàng hôn có tiếng nô đùa
Viền trăng lá hái thêu thùa sơn trang
Cánh đào rụng xuống chao nghiêng
Cây đào hoa đứng chanh vanh mé đình

Weary of reading
I go out into a field
A hazy field

Chán chường đọc sách vô minh
Ngày sương mù  ẩn lung linh ánh vàng
Thì thôi hỏi trúc bên đàng
Áo xanh hạc nội mây ngàn làm chi

Masaoka Shiki 正岡 子規 Chính Cương Tử Quy (1867 – 1902),

Northwest May 2015
Lý Ốc BR phiên dịch sang thơ lục bát
English translations from source:  poemhunter

May 11, 2015

người di cư nhìn cái mới dựa vào cái cũ

 

Có vẻ như là người "lưu vong" cầm bút thì luôn luôn viết và nhìn ngắm cái mới. Có thể là như vậy. Đồng thời, hắn cũng hoài niệm cái cũ. Đấy là vấn đề. Nói cái mới chung chung thì người bản địa họ càng mới hơn người lưu vong. Người VN chẳng hạn, tôi thấy giới văn nghệ VN còn mới, bạo, khủng hơn "lưu vong" tại Mỹ gấp bội. Không có cái gì gọi là mới mà người bản địa VN kém người lưu vong cả. Không chừng người lưu vong đang đi theo người VN trong nước cũng nên. Cái lợi trước mắt là ... rẻ . Sách, nhạc, phim, mua làm trong nước xem: rẻ dzà đẹp.
Nói cho vui thế thôi, khi anh tiếp xúc với cái mới, có một chuyện gần như trái ngược là anh cần có bản lĩnh và vốn liếng riêng. Chính là cái cũ. Trong văn học, anh không đọc cái cũ và biết nó đẹp ra sao, tôi đố anh nhìn ra cái mới. Có nhà văn viết, bộ óc văn sĩ như cái máy lọc cà phê. Anh phải biết chọn lọc và tinh chế. Nhờ cái máy lọc.

Về mặt hành chánh, người Mỹ không có lưu vong. Mỹ là xứ đa văn hoá, đa sắc dân. Hằng năm chính phủ Hoa Kỳ có hẳn một chương trình và ngân sách cho di dân. Di dân migration là chính sách, trong đó tỵ nạn chính trị refugee là tư cách. Người tỵ nạn có quyền giữ tư cách này bao lâu cũng được. Tư cách tỵ nạn sẽ mặc nhiên chấm dứt khi anh nộp đơn xin và đưa tay tuyên thệ vào quốc tịch Hoa Kỳ. Từ lúc còn là người tỵ nạn chính trị, nộp đơn xin thường trú nhân trước, anh phải trả lời câu hỏi là có bao giờ trở về VN hay không, trở về bao nhiêu lần, làm gì v.v... Hoa Kỳ không cấm người refugees trở về VN, nhưng nếu anh trở về du lịch hay làm ăn thì có nghĩa là anh đã mâu thuẫn với tư cách tỵ nạn mà anh đang hưởng trợ cấp.

Di dân migrant là chính sách, tỵ nạn refugee là tư cách đặc biệt, còn "lưu vong" chỉ là tâm thế. Chính quyền Mỹ không có phần hành nào gọi là bộ phận dịch vụ services lưu vong cả. Gọi là cơ quan di trú, dịch vụ nhập cư immigration services. Thử gọi là cơ quan lưu vong xem. Không được. Nó quá cục bộ hạn chế và hẹp. Người Tây Tạng, người Cu Ba, người Miến Điện trước đây họ tự xem là cộng đồng lưu vong. Cái chung nhất của những người lưu vong là họ khước từ quay về hay thoả hiệp với chính quyền xua đuổi hoặc khiến họ ra đi. Chưa kể là họ luôn luôn chống lại hoặc tẩy chay cái chính quyền đó tới cùng.

Tâm thế lưu vong vì thế khá phóng khoáng tự do và tự nguyện. Phàm, cái gì tự nguyện thì không nên mâu thuẫn. Anh tự nguyện vào đạo Phật chẳng hạn thì anh không thể mâu thuẫn vì những dằn vặt phải giữ gìn Ngũ Giới Cấm của Phật Tử. Anh tự coi mình là người lưu vong thì căn bản anh không nên thoả hiệp với VC dưới bất dứ dạng thức nào. Thế thôi, chẳng ai, điều lệ nào ràng buộc anh cả.

May 10, 2015

người lính



Lính Nghĩ Gì
Ca khúc: Hoài Linh

Tôi là lính xa nhà đi trấn sơn khê
Hai mùa mưa mây mù che nẻo đường về
Đêm rừng núi lạnh buốt mái ponsô
Súng cầm canh nhịp từng giờ
Trái châu chiếu xuyên cành lá

Tay ghì súng nghe mùi tang tóc đâu đây
Tâm hồn se vơi chẳng vơi đầy chẳng đầy
Khi vào lính nhận nếp sống đơn sơ
Rơi đàng sau nhiều đơi chờ
Hai màu áo một niềm mơ

May 6, 2015

làm ngược lại


Nhiều người nghĩ rằng dịch văn chương như thơ, truyện, tiểu thuyết, kịch, từ Anh sang Việt thì bản tiếng Anh là chính, Việt văn là phụ . Và ngược lại, dịch Việt văn qua Anh thì Việt là bản chính.

Tôi nghĩ và làm ngược lại. Dịch một bài phú Trung Hoa qua Việt văn, với tôi, chính Việt văn mới là phần chính yếu. Cũng thế, dịch một bài thơ Mỹ sang Việt văn thì bài thơ Mỹ chỉ là phần phụ. Việt mới chính. Đọc bài thơ Mỹ, nếu có từ không hiểu, chỉ cần tra tự điển thì biết nghĩa của nó. Bài thơ vốn đã có sẵn, không thay đổi được. Nhưng, để thành bài thơ Việt (tương đương) thì ... thiên hình vạn trạng. 10 người dịch thì có 10 bản khác nhau. Đấy chính là vấn đề.

Vì thế, dịch từ tiếng nước khác qua Việt văn, dịch giả rất nên giỏi tiếng Việt. Chẳng những giỏi, nó còn cần nhiều yếu tố khác. Như sáng tạo, như văn phong riêng, từ vựng có nét riêng v.v... Những yếu tố này cộng lại, khả dĩ, mới làm cho bản dịch kha khá hoặc hay.
Tất nhiên, nếu dịch từ Việt văn sang Anh văn, bấy giờ Anh văn phải là ngôn ngữ thật lưu loát hoặc đặc biệt, độc đáo, thì hoạ hoằn bản dịch mới dễ lưu hành và có gía trị nào đó.

Dịch văn chương từ Anh qua Việt, ngoài giỏi Việt văn, còn phải có bản sắc riêng của dịch giả. 2 ông cùng dịch 1 truyện ngắn của Mỹ sang Việt văn mà đọc giả đọc vào thấy nó cũng na ná nhau thì hỏng. Na ná về từ vựng, cú pháp, kỹ thuật. Hỏng. Vì sao? Vì yếu tính của nghệ thuật là độc sáng. Nghe một ca khúc mới toanh mà có cảm giác rền rền đều đều nghe rồi đâu dó thì làm sao .Dịch, lý tưởng, cũng là một nghệ thuật, gọi là dịch thuật.

Một bài thơ 10 người dịch sang Việt văn thì có 10 bản dịch khác nhau. Tuy nhiên, mặc nhiên đã có 1 bản được xem là hay nhất. Thậm chí cái hay vượt qua mọi thời đại. Bản dịch Bình Ngô Đại Cáo, của Ngô Tất Tố là bản dịch sít sao và hay nhất từ xưa đến nay. Tỳ Bà Hành bản dịch bằng thơ song thất lục bát VN của Phan Huy Vình, coi nhu một tuyệt tác khác của văn chương. Ngọc Thứ Lang dịch Godfather là hay nhất, chưa ai thay thế được. Bà Ni Sư Trí Hải dịch Hermann Hesse tài tình. Nguyễn Hiến Lê dịch Cầu Nhiêm Khách gọi nhân vật đại mụi mụi (Hồng Phất Cô Nương) là Cô Nhớn thì quả thật trác tuyệt, rất VN.

May 5, 2015

cái lu bể nát



 Nơi Ẩn Nấp Cuối Cùng (1987)
Nguyễn Phước, sơn dầu trên canvas 

Bức tranh đẹp nhưng buồn. Người thiếu phụ ngồi thu lu ôm con. Mắt mẹ buồn, bàn tay nắm chéo khăn như ngại ngần, tự vê. Tay em bé đặt lên ngực mẹ, mắt dường như đượm một chút sợ hãi. “Nơi Ẩn Nấp Cuối Cùng” rồi cũng bể nát. Không phải do chiến tranh. Hoàn toàn không có bom rơi đạn nổ. Cái lu cũng chẳng phải là vật gì to lớn quý báu. Cái lu chỉ là một vật cần thiết rất bình thường: chứa nước uống để sống. Bức tranh còn có một bố cục kỳ lạ và độc đáo. 2 cánh tay người mẹ, đứa bé và bàn chân của người mẹ giống nghư hình chữ S bản đồ VN. Cái lu thật bình dị tầm thường chứa nguồn sống, tại sao cái lu bể nát ?

May 4, 2015

người vn là kinh tộc china ?

ha-festival-66






For the Jing people (京族 Jīngzú), there is nothing quite like the sweet sound of song. Rest assured, we’re not talking about warbling karaoke—the three-day Ha, or Changha, Festival, is entirely dedicated to harmonious singing.

Ảnh Thu NhỏThe Jing Minority is a small ethnic group that resides in South China’s Guangxi Province. During the festival, which literally translates as “song” in the local language, people get together to worship their gods and have a nonstop session of song and dance. The celebration can go on for three days and nights. The narratives of the songs are ancient love stories, local legends and tall tales. After all of that singing and dancing, participants need to replenish themselves, so a big, hearty feast is held to cap it off. (Ha Festival)

Image result for chung minh nhan dan TQ trước sau xem VN là một tỉnh (ly khai) của mình. Dân VN miền Bắc là Kinh Tộc - Jing people (京族 Jīngzú) . Kinh Tộc thật ra chỉ là một nhóm người VN sống lâu đời ở TQ, tỉnh Quảng Tây, vùng biên giới VN và TQ. Ngày nay họ được xếp vào nhóm sắc tộc thiểu số của TQ . The Jing Minority is a small ethnic group that resides in South China’s Guangxi Province. Tuy nhiên, vấn đề đáng nói ở đây, là không biết từ lúc nào, trên giấy chứng minh nhân dân của tất cả người VN đều ghi dân tộc: Kinh. Không phải tự nhiên mà hầu hết các hợp đồng kinh tế VC đều cử người qua ký kết với cấp tỉnh của TQ . Lãnh đạo TQ không cần dấu diếm gọi VN là đứa con hoang trở về đất mẹ.

Quý vị nên nhớ, khác với quan hệ ngoại giao của thế giới, quan hệ TC và VC là quan hệ bất thành văn. Một thứ luật ngầm. Nếu từng sống ở VN và có sinh hoạt, làm ăn, hay học hành, quý vị sẽ hiểu chuyện này. Tất cả sinh hoạt trong xã hội là sự hiểu ngầm. Nghị quyết đứng trên luật. Chỉ đạo đảng uỷ đứng ngoài mọi làm ăn ký kết. Chỉ thị miệng của uỷ viên đảng chính là lệnh. Do vậy, nếu quý vị chỉ nhìn và căn cứ vào bề ngoài hay giấy tờ thông thường thì chẳng bao giờ quý vị truy tầm được sự thật.

Bề ngoài TQ&VN không hề có liên minh quân sự nào được ký kết. Và người ta cứ căn cứ vào đó và cho rằng (hay hy vọng) VC đu dây giữa Mỹ và Tàu bla bla bla. Mọi người quên luật ngầm của 2 nhà nước CS chung màu cờ sắc áo, chung biên giới và có thể chung luôn dân tộc, văn hoá, giáo dục.

.....................................................................
京族,中国人口较少的民族之一。历史上自称“京”,他称“越”。1958年定名为京族。
Kinh Tộc, là một dân tộc thiểu số của TQ. Lịch sử lâu đời gọi là "Kinh", (dân VN) gọi là "Việt". Năm 1958 (chính phủ TQ) quyết định tên gọi là Kinh Tộc.
Source:  京族

May 2, 2015

last days in vietnam




During the chaotic final weeks of the Vietnam War, the North Vietnamese Army closes in on Saigon as the panicked South Vietnamese people desperately attempt to escape. On the ground, American soldiers and diplomats confront the same moral quandary: whether to obey White House orders to evacuate U.S. citizens only--or to risk treason and save the lives of as many South Vietnamese citizens as they can. (Last Days In Vietnam)