Nov 2, 2014

nhà văn là văn phải có ... nhà



Mà phải là nhà ... riêng cơ. Mới sang. Chứ nhà chung như kiểu trại sáng tác thì chán chết. Chữ nhà, tôi thích dùng theo quan điểm của Nguyễn Hiến Lê: nhà. Một cách đơn độc và trang trọng. Một văn phong, một từ vựng, một học phái, một khung trời văn hoá rất riêng.

Dĩ nhiên, Thượng Đế cho mỗi con người đã là một thế giới riêng. Nhà văn A thì khác nhà văn B, đương nhiên. Thế nhưng, lĩnh vực của nhà văn trước hết và cũng quan trong hơn hết là lĩnh vực chữ nghĩa. 10 người khác nhau nhưng mặc áo quần giống nhau, cao, lùn bằng nhau, nhìn qua thú thật tôi không biết ông nào là ông nào.

Chuyện nầy, tôi thấy rất lớn bên cạnh cái mà người ta tưởng là rất nhỏ: chữ. Tôi không biết có hàm hồ hay không, quá nhiều người viết VN hiện nay đều có từ vựng na ná nhau. Nên nhớ, tôi đang nói về "nhà văn" và nghệ thuật văn chương.

Người pro kho từ vựng từ hội đồng lý luận trung ương đó thì họ cho rằng, viết văn thì "ý" mới chính. Chữ chỉ là chuyện phụ. Là phương tiện đã phổ thông quần chúng hoá. Ý mới tại ngôn ngoại. Hoặc họ bào chữa rằng, làm gì có ngôn ngữ riêng, chữ nào cũng là chữ của VN thôi. Đúng vậy . Nhưng ở đây tôi đề cập đến cái "riêng" và cái "khác" của văn nhân.

Cái riêng cái đẹp của văn nằm ngay tại văn. Như Võ Phiến có lần viết rất chí lý: người đẹp là đẹp ở da ở thịt chứ ai lại đẹp ở xương ở cốt bao giờ. Cái lúm đồng tiền, mầu da bánh mật, con mắt lá răm, cườm tay ống chỉ ... chưa biết "trình độ" nó như thế nào. Nhìn vào đã thấy ... mê.