Aug 11, 2014

literature & imagination




Imag·i·na·tion noun \i-ˌma-jə-ˈnā-shən\
: the ability to imagine things that are not real : the ability to form a picture in your mind of something that you have not seen or experienced
: the ability to think of new things 
2a :  creative ability
3a :  a creation of the mind; especially: an idealized or poetic creation
(From: Merriam-Webster Dict)

*

Văn chương là lĩnh vực của chữ nghĩa. Nói đúng hơn, chữ nghĩa chỉ là phương tiện, hình thức làm nên văn chương. Còn nội dung?

Tôi mới đọc một nhận xét khá thú vị từ một nhà văn VN trong nước nói về nhà văn VN hiện nay. Ông ta cho rằng hình như nhà văn VN đa số chỉ biết có... văn thôi. Từ chương. Hết.

Tôi thấy nhận xét có phần đúng. Ít thấy nhà văn nào đem âm nhạc, hội họa, kiến trúc, toán học, thời trang, phim ảnh, nhiếp ảnh, khảo cổ, hài hước v.v... vào tác phẩm. Ông/bà nhà văn VN giống như một viên thư lại thu mình, khó tính hơn là một văn nhân một nghệ sĩ cởi mở tài hoa.

Nhà văn, nhà biên khảo Nguyễn Hiến Lê trước đây có viết sách về nghề viết văn, ông đề nghị ngoài việc đọc một số danh tác của VN và thế giới, nghề viết văn cũng cần vài kiến thức thuộc lĩnh vực triết học, lịch sử, âm nhạc, hội họa, nghệ thuật. Cũng như nhà văn cũng nên biết thêm 1,2 sinh ngữ khác Việt văn. Như: Anh, Pháp, Hoa.

Nhà văn VN hiện nay, ngoài tính thư lại, theo tôi họ còn kém khả năng tưởng tượng nghệ thuật. Do vậy, đề tài của văn học VN khá nghèo nàn. Quanh đi quẩn lại không nông thôn thì cũng đô thị. Không bức xúc thì củng trở trăn. Không biện luận thì cũng ngôn chí.

Khó mà tưởng tượng văn học VN có những đề tài giả tưởng như Harry Potter hay Thần Điêu Đại Hiệp. Thị trường VN khó mà sản sinh ra nổi những trường thiên kiểu Sherlock Holmes vốn dĩ cần rất nhiều kiến thức hóa học, y khoa, khảo cổ và intelligence. Rồi James Bond 007, Batman, Superman ... Chắc là người Việt chào thua.

Người VN có thể phản bác, mấy cái mà ông nêu ra đó đâu có phải văn chương nghệ thuật thì nói làm gì. Cái nầy cần coi lại. Nếu quý vị đọc thử những tác giả đoạt Nobel văn chương gần đây nhất, quý vị sẽ thấy khả năng tưởng tượng phong phú của họ được thể hiện qua ngôn từ. Tomas Transtromer, Mạc Ngôn, Alice Munro đều giàu óc tưởng tương. Rất gần với giả tưởng. Vì, sáng tạo là cái gì nếu tính vô biên của imagination bị từ khước?