Aug 31, 2014

căn tính ... lạ


Căn tính, Identity  

iden·ti·ty noun \ī-ˈden-tə-tē, ə-, -ˈde-nə-\
Bản sắc phương Nam, căn tính Việt
: who someone is : the name of a person
: the qualities, beliefs, etc., that make a particular person or group different from others
1a :  sameness of essential or generic character in different instances
b :  sameness in all that constitutes the objective reality of a thing :  oneness
2
a :  the distinguishing character or personality of an individual :  individuality
b :  the relation established by psychological identification
(Merriam-Webster)

Người VN, thời trước 75, gần như ai cũng có định kiến về người Nam Trung Bắc. Không nhiều thì ít. Tôi cũng có nhận xét riêng.

 Bản sắc khủng, căn tính ... lạ
Khi sống tại Hoa Kỳ tôi đã có dịp quan sát lại. Tôi ngạc nhiên đầy lý thú khi thấy ra một chuyện khác: chả có cái dấu ấn bản sắc, character, Nam Trung Bắc (VN) gì bao nhiêu nơi những đứa bé sinh ra và lớn lên trong nước Mỹ. Mặc dù các em được trực tiếp sinh ra bởi mẹ cha người Việt, hoặc Nam, Trung hay Bắc rất rõ.

Dĩ nhiên, do các em được giáo dục theo nhà trường và sinh hoạt theo xã hội hoàn toàn Mỹ. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là tuy “bản sắc”(character) Nam Trung Bắc thật sự không còn nhưng “căn tính” (identity) VN, thì phảng phất tôi thấy vẫn còn. Còn ở dáng nét, thể hình, một vài cử chỉ, một vài nghi thức, một vài cái “duyên” chẳng hạn… Và tôi cảm thấy, biết đâu chính căn tính đó lại trở thành bản sắc của người gốc Việt ở Mỹ?

Điều nầy suy ra, tính cách Bắc Trung Nam (có dở có hay) của người Việt sẽ dễ dàng biến mất bởi một chủ trường lớn hơn thuộc giáo dục nhà trường và xã hội. Vấn đề là sự giáo dục đó đi theo lối (căn tính) nào?