Jun 3, 2014

nguyệt cung tinh đạn



avebury, moon and stars. by Lee Pugh








Cái lớn của một tác phẩm văn học nó giống như đứa trẻ mà hai bậc cha mẹ cấu tạo trong chỗ kín đáo, làm sao biết sinh ra nó đẹp hay xấu, lớn lên có khỏe mạnh hay không, học chữ học làm người kết quả có võng lọng hay không. Vấn đề đối với hai người cấu tạo là cứ biết yêu thương nhau thật tình, chọn lúc lâm sự cho đúng phép vệ sinh; nhậu độ một két rượu nho về rồi còn lo bày chuyện rắc rối như nhiều ông Pháp và băn khoăn tại sao ở Pháp lắm trẻ con trí tuệ chậm phát triển thì đúng là chẳng hiểu mô tê sự đời chi hết. Cấu tạo đúng phép vệ sinh còn phải lo dưỡng thai, sinh ra rồi còn lo nuôi lo dưỡng lo giáo dục, có thế mới mong sẽ có tác phẩm lớn đóng góp với đời. Sáng tạo văn chương cũng chằng khác. Cứ chân thành trong rung cảm, o bế tưởng tượng thật tận tình, mài dũa văn tự ngôn ngữ cho đến nơi đến chốn, đế trơ cái lõi của chữ nghĩa ra, tác phẩm có lớn hay không là tự nó về sau, biết làm sao được.  (Mặc Đỗ, nguồn: Da Màu)

Sáng tạo văn chương cũng chằng khác. Cứ chân thành trong rung cảm, o bế tưởng tượng thật tận tình, mài dũa văn tự ngôn ngữ cho đến nơi đến chốn,…(MĐ)

Quan điểm sáng tác của MĐ cũng như nhiều tác giả khác: Rung cảm – emotion, tưởng tượng – imagination, và ngôn ngữ văn tự – words.

Nhà văn Nguyễn Hiến Lê trong một tập biên khảo về viết văn, cũng nhấn mạnh về sự tưởng tượng. Theo ông thì chính tưởng tượng làm cho văn chương gợi cảm, sống động, và hay hơn. Hơi văn mạnh, hùng, hay tráng lệ, hài hước cũng nhờ óc tưởng tượng của văn sĩ.

Dĩ nhiên, tưởng tượng không phải là đặt điều không tưởng hay giả tạo. Tưởng tượng từ sự rung cảm chân thực cộng với từ ngữ dùng khéo léo dụng công. Một người ở trong hầm sâu khó tưởng tượng ra vầng trăng đẹp. Nhưng một người nhìn thấy mảnh trăng đẹp kèm theo sự liên tưởng đến nụ cười của tình nhân, hay chiếc thuyền bềnh bồng. Mạc Đỉnh Chi còn nghĩ ra trăng liềm là cánh cung, sao trời là viên đạn. Nguyệt cung tinh đạn hoàng hôn xạ lạc kim ô. Trăng của MĐC không tình, không thơ nhưng là hùng khí.