Jun 20, 2014

chữ nghĩa là định phận của nhà văn




Khi đọc tác phẩm văn học, tôi chỉ chú ý vào “ngôn ngữ”. Tôi nghĩ từ ngữ, chữ nghĩa là định phận của nhà văn. Đọc Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Đình Chiểu,… cái bắt gặp trước tiên là văn chương chữ nghĩa. Hay và riêng. Đọc Hemingway, Lâm Ngữ Đường, Tolstoy, Tomas Transtromer, Alice Munro… cũng vậy.

Trường hợp nhà văn VN càng rõ. Ngôn ngữ văn chương của họ, khía cạnh nào đó, chính là ý thức chính trị của họ. Có người cho rằng, chữ chỉ có chữ VN không có chữ của CH hay CS. Thưa, có chứ. Đọc vào là thấy khác biệt liền. Cái khác biệt không hoàn toàn do yếu tố thay đổi tự nhiên của thời gian hoặc không gian. Khác, do ý hệ chính trị.

Vậy, văn chương thuộc VN/XHCN có gì khác hơn văn chương VNCH?

Cái khác dễ nhận ra nhất là mật độ từ Hán Việt dùng copy theo sách báo TQ, dầy đặc. Tôi đã tò mò đếm thử rất nhiều bài báo, bài văn của trong nước và tìm ra con số mật độ nầy là từ 60-70 %. So với mật độ 25-30% từ Hán Việt trong văn chương(và tiếng nói) thời VNCH.

Đặc điểm của Hán Việt thời XHCN hiện nay là gì?

1- Đa số phiên âm thẳng từ sách báo TQ
2- Dùng chung cho người, vật và việc. Xử lý chất thãi, xử lý thức ăn, chung. Cải tạo đồng ruộng, cải tạo tư sản, chung. Bồi dưỡng chính trị, ăn cháo bồi dưỡng, chung. tính dục, cảm tính con mèo con chó và con người dùng chung. v.v…
3- Mật độ hiện hiện trong Việt Văn, dày đặc. Khoảng 65%.
4- Dùng chung cho tất cả người viết. Ông A từ trung ương nói “khống chế” thì hàng loạt các ông khác cũng viết là khống chế. Quan tâm là quan tâm. Hưng phấn là người người hưng phấn nhà nhà hưng phấn. Rất ít văn nhân thi sĩ nào chịu (dám) suy nghĩ ra từ ngữ tương đương khác (có hàng tá trong Việt Văn).

Tóm tắt, Việt Văn hiện nay trong nước, trên sách báo, vì vậy giống Tàu TQ quá nhiều. Phải chăng có sự tự do giao lưu lựa chọn thuộc văn học; hay là khó tránh khỏi một bàn tay lèo lái nào đó của chính trị?