Dec 31, 2014

gà nửa khuya gáy xộ trăng muộn



Hình ảnh và những huyền tích hương quê Phương Nam trong thơ Tô Thuỳ Yên

1.
Gà nửa khuya gáy xộ trăng muộn
Ai hồ nghi lộn kiếp bên này
(Thắp Tạ)

2.
Đêm lịm chầy khuya trăng nhợt sương
Liễu đi đâu tóc xõa canh trường
(Vườn Hạ)

3.
Ta về như lá rơi về cội
Bếp lửa nhân quần ấm tối nay
Chút rượu hồng đây xin rưới xuống
Giải oan cho cuộc biển dâu này
(Ta Về)

1. Gà có khi gáy bị xộ, nhầm, vì trăng lên sáng giữa khuya. Người ta nghĩ là có người lén lút đâu đó, có chửa hoang.
2. Cây liễu trong đêm như người đứng xoã tóc. Không biết từ điển tích nào, người Nam cho rằng người đi trong đêm một mình (nam hay nữ) mà tóc xoã dài là những người có những tâm sự bất thường: phẫn uất, buồn, tương tư v.v…
3. Dân gian trong Nam khi cúng rượu hay uống rượu ngoài trời thì thường hay đổ xuống đất 1/2 chun rượu gọi là mời “thần hoàng thổ địa đất đai nhơn trạch” về chứng giám, chung hưởng, chung vui.

Tôi có nghe hoặc đã chứng kiến những việc này nhiều lần khi dựng lều làm lúa giữa đồng những năm đầu 80s ở vùng Đồng Tháp.

Dec 30, 2014

thơ, tính loan truyền




Mission: a task or job that someone is given to do
Mission, function, task
Sứ mạng, nhiệm vụ, trách nhiệm

Mission, sứ mệnh trong định nghĩa là phải có sự giao phó. Sứ mệnh thông thường nằm trong 3 lĩnh vực: ngoại giao, tôn giáo và chương trình thám hiểm.
Nhiệm vụ, function, nhiệm vụ chứ không phải chức năng vì từ "chức" 職 hầu hết là dùng cho người, chức nghiệp, chức phận. Nhiệm vụ có thể dùng cho người và việc. Nhiệm vụ của thơ, nhiệm vụ của nhà văn. Task là trách nhiệm, bổn phận, dùng cho người.

Thơ, chẳng qua chỉ là cảm xúc của con người được bày tỏ ra bằng chữ có chọn lựa. Theo tôi, nếu một văn bản thuộc về cảm xúc được viết ra mà không có tính loan truyền transmission thì không phải là thơ. Loan truyền cho thấy sự bắc cầu, sự tiếp nối, sự liên hệ tiếp tục giữa bài thơ và người đọc. Như câu: "Buồn quá Trời ơi !" Cũng tỏ bày một xúc cảm. Nhưng, rồi thôi. Buồn tới đó, hết. Hết chuyện thì đâu còn nghệ thuật (thi ca) nữa.

Ở Phương Đông, ông Văn Thánh Khổng Tử, người san định Kinh Thi cũng chưa bao giờ cho thơ là một sứ mạng, mission, cả. Ai lại giao sứ mạng cho thơ đi đánh giặc bao giờ. Nhà thơ có thể là người lính hay là làm ông sứ giả lãnh mệnh Vua ban mà thi hành. Nhưng, Nguyễn Trãi đánh giặc Minh là nhờ thế trận của tướng sĩ Lam Sơn chứ thơ của Ức Trai thì đẹp như ngọc Khuê thì làm sao đuổi giặc được?

Đẩy nhà thơ lên với sứ mệnh sẽ có 2 điều: làm cho hắn nở mũi mà cũng có thể còng tay hắn khi cần vì không hoàn thành sứ mệnh biểu dương toàn đảng toàn quân toàn dân đoàn kết và ... hữu nghị ! Nhà thơ trên răng dưới ... dép thì sứ mệnh cái gì ?

Dec 26, 2014

anh sẽ làm gì?




Against Winter
by Charles Simic

The truth is dark under your eyelids.
What are you going to do about it?
The birds are silent; there's no one to ask.
All day long you'll squint at the gray sky.
When the wind blows you'll shiver like straw.

A meek little lamb you grew your wool
Till they came after you with huge shears.
Flies hovered over open mouth,
Then they, too, flew off like the leaves,
The bare branches reached after them in vain. 

Winter coming. Like the last heroic soldier
Of a defeated army, you'll stay at your post,
Head bared to the first snow flake.
Till a neighbor comes to yell at you,
You're crazier than the weather, Charlie. 

Chống thời Đông

Rõ ràng đôi mắt anh quầng thâm.
Anh sẽ làm gì?
Lủ chim  vắng tiếng; không  một ai trò chuyện.
Suốt ngày anh sẽ liếc nhìn bầu trời.
Khi  cơn gió nổi lên anh run như cọng lau.

Con cừu ngoan anh nuôi bộ lông len
Cho đến khi bọn chúng theo phía sau trơn trụi  
Ruồi nhặng đánh vòng quanh mồm,
Rồi, cũng, luồn bay mất như những chiếc lá,
Những nhánh cây vói theo chi hoài công.

Mùa Đông tới. Như người lính anh hùng cuối cùng
Của một đoàn quân chiến bại, anh sẽ trụ lại,
Đầu trần hứng phiến tuyết xuống đầu tiên.
Cho tới khi người láng giềng đến bên quát lớn,
Cha nội khùng còn hơn cả thời tiết, Charlie.

Lý Ốc BR phiên dịch
Northwest Christmas 2014

Dec 23, 2014

khuya khoắc tình nhân





Phố nhỏ cuối năm

Cuối năm phố nhỏ small town trong mưa đêm tỉnh lẻ
Trụ đèn giăng mắc ánh vàng bụi trong mưa
Cũng phố vắng lang thang những bước chân người
Rạp hát đêm cũng chiếu phim lẻ chuyện tình yêu dấu
Và cũng còn lại tôi và em sắp hàng mua vé vào coi film
A love story với ly slurpee coke và 2 gói bắp rang bung
Em ngạc nhiên vì câu chuyện vở tuồng cải lương cổ tích
Người Đi Ngoài Sương Gió tôi kể rạp hát Tân  Bình
Cũng vậy thôi
Giá như còn có quả bắp non nướng khuya khoắc tình nhân
Em nói giá trời  nồng nhấp nhánh sao tua thêm chiếc quạt giấy

Northwest Christmas 2014
 Lý Ốc BR


Dec 20, 2014

all is calm all is bright





Silent Night
 
Silent night, Holy night
All is calm, all is bright
Round yon virgin, mother and child
Holy infant, so tender and mild
Sleep in heavenly peace,
Sleep in heavenly peace.

Silent night, Holy night
Shepherds quake, at the sight
Glories stream from heaven above
Heavenly, hosts sing Hallelujah.
Christ the Savior is born,
Christ the Savior is born.

Silent night, Holy night
Son of God, love's pure light
Radiant beams from thy holy face
With the dawn of redeeming grace,
Jesus, Lord at thy birth
Jesus, Lord at thy birth.



nguyễn dzăn ... tròn


@ Tròn thành ... Gáo

Tôi không rõ hiện nay thế nào, tranh thuỷ mặc của người TH dường như khó có thể phát triển ở VN, từ ngày xưa. Chẳng những vậy, người Việt còn tỏ ra chế giễu nó theo óc hài hước vốn có. Câu chuyện tiếu lâm khi Trạng Quỳnh đấu hoạ với sứ thần người TQ cho thấy sự ý nhị sâu sắc về chuyện này.

Trạng Quỳnh và sứ thần cùng nhau thi tài vẽ, trước mặt Vua. Trong khi vị sứ giả còn đang vẽ chưa xong 1 com chim đậu trên nhánh trúc thì Quỳnh đã vẽ xong . Quỳnh nhúng 5 ngón tay vào mực và vẽ ngoằn ngoèo lên giấy với lời chú: “Ngũ long du xuân”. Nhà vua phải bật cười, lạ hơn nữa là sứ thần TQ ngắm nghía và tỏ ra thán phục, nhận là mình … thua.

Ở trong Nam có câu chuyện khác, chế giễu thư hoạ. Ông thầy cúng đám ma chay, hỏi tên người quá cố là gì, chủ nhà nói là Nguyễn Văn Tròn. Thấy viết xuống tờ giấy. Chữ Tròn thì không viết được chữ Hán, thầy khuyên một vòng tròn lớn, đến lúc làm lễ, đọc tên người chết, thầy lại đọc thành Nguyễn Văn … Gáo. Thì ra do nhúng mực bút lông hơi nhiều, chữ o bây giờ có thêm 1 lằn mực sổ xiên ngang, trông như hình cái gáo múc nước.

Người VN ngày xưa hay gọi là tranh sơn thuỷ, có lẽ dựa theo bản Kinh Dịch, quẻ Sơn Thuỷ Mông. Chữ mông 蒙 là tối mù mịt, cũng còn có nghĩa là mông lung, mêmh mông 曚曨 . Ở vùng miền Tây, Nam Phần, người dân hay treo cạnh tủ thờ 1 tấm tranh in mộc bản sơn thuỷ vẽ hình trái núi, dòng suối uốn quanh và đàn chim bay, với 2 câu thơ:

Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

@ Cầm kỳ thi hoạ

Dường như trong 4 thứ nghệ thuật và giải trí nêu trên, ngày xưa, người Việt Nam hơi yếu về hoạ thuỷ mặc. Tôi không rõ. Hay là VN cũng có nghệ thuật hoạ “riêng biệt” nhưng đã mai một vì chiến tranh? Vì, hơn bất cứ quốc gia nào khác, người Việt có lịch sử chống lại ngoại xâm phương Bắc lâu dài. Và hoạ phẩm sẽ dễ dàng bị tiêu huỷ so với thi ca hay âm nhạc.

Riêng thi ca và âm nhạc thì không thể nói VN yếu. Cũng như các quốc gia khác theo triết học Âm Dương của văn minh Kinh Dich, cổ nhạc VN cũng dựa vào ngũ cung và thơ ca cũng theo luật bằng trắc. Thế nhưng nhạc người Việt rõ ràng khác nhạc Tàu, thơ Việt cổ cũng không hoàn toàn giống thơ TQ. Ca dao Lục Bát của VN là một thí dụ và ca diễn Tuồng Chèo miền Bắc hay 6 câu Vọng Cổ trong Nam là thí dụ khác.

i'm telling you why




Santa Claus is Coming to Town

You better watch out
You better not cry
Better not pout
I'm telling you why
Santa Claus is coming to town

He's making a list
And checking it twice
Gonna find out Who's naughty and nice
Santa Claus is coming to town

He sees you when you're sleeping
He knows when you're awake
He knows if you've been bad or good
So be good for goodness sake!

O! You better watch out!
You better not cry
Better not pout
I'm telling you why
Santa Claus is coming to town
Santa Claus is coming to town

Dec 19, 2014

tranh nghiêu đề (tt)


clip_image020clip_image016                                                                                         

clip_image028clip_image022                                                         

clip_image030clip_image032                                                                                                                         








Source:  damau.org

Dec 18, 2014

best day since 2011


Dow jumps 420 points. Best day since 2011

The Dow shot up 421 points Thursday for its best day in more than three years. The S&P 500 experienced its biggest gains since January 2013.
After taking a beating earlier this month, investors may finally be getting that Santa Claus rally they wished for.
Here's why investors were so jolly:
A generous Fed: The Fed was in a particularly giving mood Wednesday when it announced it was going to take its sweet time raising interest rates.
The central bank said in a statement it would be "patient in beginning to normalize the stance of monetary policy." It also kept closely-watched language saying rates would stay low for a "considerable time," which investors took as clear signal that rates won't rise until next summer or later.
"The Fed seems to be very cognizant of the economic weakness overseas and the extreme drop in oil prices," said Doug Roberts of Channel Capital Research.

Source:  CNN

Dec 16, 2014

diễn từ nobel



Patrick Modiano delivering his Nobel Lecture in the hall of the Swedish Academy in Stockholm, 7 December 2014.







"Tôi luôn ngần ngại trước khi đọc tiểu sử nhà văn này hay nhà văn kia tôi vốn hâm mộ. Nhưng người viết tiểu sử đôi khi bám chặt vào những chi tiết nhỏ bé, những chứng nhân thường là không xác thực, những nét tính tình hiện ra thật ngỡ ngàng hay đáng thất vọng, và tất cả những cái đó gây cho tôi những nhiễu âm làm rối loạn một số những buổi truyền thanh và làm cho âm nhạc và tiếng nói không còn nghe được nữa. Chỉ có việc đọc những quyển sách của nhà văn đưa bạn vào sự thân thuộc và chính khi đó hắn ta mới là hay nhất và hắn thầm thì nói với bạn mà tiếng hắn nói không bị nhiễu thanh làm cho lộn xộn. Nhưng khi đọc tiểu sử của một nhà văn, đôi khi người ta khám phá ra đánh dấu một biến cố tuổi thơ của hắn, biến cố này như thể là mầm mống của tác phẩm tương lai của hắn và dù hắn không luôn luôn có ý thức rõ rệt, thì cái biến cố ghi dấu này sẽ trở lại, dưới những hình thức khác nhau, ám ảnh những quyển sách của hắn. Bữa nay tôi nghĩ đến Alfred Hitchcock, tuy ông ta không là một nhà văn nhưng những cuốn phim của ông ấy có cái sức mạnh và sự chặt chẽ của một tác phẩm tiểu thuyết. Khi đứa con trai của ông được năm tuổi ông bố Hitchcock bảo nó mang một bức thư đến giao cho một người bạn của ông ta, ông này là một sĩ quan cảnh sát. Đứa bé trao bức thư cho ông bạn của bố và ông cảnh sát này nhốt thằng bé vào căn phòng tạm giam của sở cảnh sát vốn là nơi để giam giữ những nghi phạm qua đêm. Thằng nhỏ kinh hãi đã bị giam ở đó cả tiếng đồng hồ trước khi ông sĩ quan cảnh sát tha nó ra và bảo nó: “Nếu cháu ở đời không đàng hoảng thì bây giờ cháu biết cái gì sẽ chờ đợi cháu.” Ông sĩ quan cảnh sát này, kẻ quả thực có những nguyên tắc giáo dục con cái quái đản, hẳn ở nguồn gốc của không khí kinh dị và lo lắng bồn chồn người ta thấy trong tất cả các phim của Hitchcock. Tôi không muốn làm cho quí vị buồn chán với trường hợp cá nhân của tôi nhưng tôi nghĩ rằng một số giai đoạn tuổi thơ của tôi sau này được dùng như mầm mống cho những quyển sách của tôi"

"Cũng vậy một nhà văn thuộc thế kỷ 20, đôi khi cảm thấy mình là tù nhân của thời đại và rằng việc đọc những nhà tiểu thuyết lớn của thế kỷ 19 – Balzac, Dickens, Tolstoï, Dostoïevski  – gây cho hắn một nỗi hoài cổ nào đó. Ở thời đại đó, thời gian trôi đi một cách chậm rãi nhiều hơn ngày nay và sự chậm rãi này thích hợp với công việc của người viết tiểu thuyết bởi vì hắn có thể tập trung năng lực và sự chú tâm nhiều hơn. Đến nay, thời gian tăng tốc và tiến về phía trước bằng những chuyển động không đều đặn và đột ngột, điều này giải thích được sự khác biệt giữa những khối khổng lồ tiểu thuyết trong quá khứ, với những kiến trúc của những thánh đường, và những tác phẩm đứt đoạn và mảnh vụn của ngày nay. Xét trong viễn tượng này thì tôi thuộc về thế hệ trung gian và tôi sẽ ngạc nhiên xiết bao để biết được những thế hệ kế tiếp được sinh ra với internet, với máy tính lưu động, với thư tín qua mạng và những tweets, bằng văn chương họ sẽ diễn tả cái  thế giới nơi mỗi người thường trực được “kết nối” với nhau và ở đó những “mạng xã hội” xâm nhập cái phần của sự riêng tư và của sự ẩn mật vốn vẫn còn là cái quí giá của chúng ta cho tới một thời đại mới đây thôi  – sự ẩn mật cung cấp chiều xâu cho con người và đó có thể là một chủ đề tiểu thuyết lớn. Nhưng tôi vẫn muốn lạc quan về tương lai của tiểu thuyết và tôi được thuyết phục rằng những nhà văn trong tương lai sẽ bảo vệ được sự liên tục như từng thế hệ trước đây kể từ Homère…" (Dịch thuật, Đào Trung Đạo)


Nguồn:  gio-o.com
English: Nobel Lecture
Pictures nobelprize.org

Dec 14, 2014

kingfisher bird


Quick as a flash: Photographer Mark Hancox waited three hours to get this perfect shot of a kingfisher flying out the water with its catchDespite the freezing cold conditions this kingfisher still manages to hunt for dinner                                                                                     
Thuý 翠 là tên loài chim Phỉ Thuý. Sắc lông phỉ thuý, từ điển Thiều Chửu gọi là con trả, là sắc xanh biếc nhưng ánh dạ sắc xanh dương. Có lẽ chính là màu lông chim công, peacock, hoặc là con chim bói cá kingfisher. Màu thuý hay dùng để mô tả màu xanh của lá cây và màu rừng, núi. Kim Dung đặt tên một nhân vật võ hiệp là Thuý Sơn. Nguyễn Trãi của VN đã có bài thơ về Dục Thuý Sơn rất hay.

Now that's an ice catch: Kingfisher catches a fish in his beak after diving through a tiny hole in the iceTháp ảnh trâm thanh ngọc
Ba quang kính thuý hoàn

Cái tháp (trên núi) trông như cái trâm xanh cài tóc
(Trái núi) in bóng làn nước giống như búi tóc màu thuý

Hiên lãm thuý là hiên nhà nhìn ra vườn cây hay rừng cây. Vườn thuý có thể là vườn của Thuý Kiều nhưng nói chung là vườn có nhiều cây, hoa, lá màu xanh biếc.

Pictures:  dailymail
......................................................................................
Thuý điểu 翠鳥 kingfisher, chim Bói Cá

Dec 13, 2014

vn 4000 năm văn hiến








Lý Giao Duyên Bắc
Xàng Xê cổ nhạc Miền Nam
Roi Thần Đồng Bình Định
Hòn Vọng Phu nhạc Lê Thương

Dec 12, 2014

rừng thúy - oakton woods


Chúng tôi mua căn nhà gỗ vào tháng Chạp – viễn ảnh không gian xanh mướt của mùa Xuân tháng Tư đã khuyến khích chúng tôi ký hợp đồng với chủ nhà trước. Cây cỏ rừng Oakton, tiểu bang Virginia, không giống những cây me, long não, vú sữa, dừa, đu đủ và ổi của tuổi thơ tôi, nhưng từ bao lâu nay tôi vẫn thích nhìn những cây vùng Đông Mỹ qua khung cửa sổ, nhất là những lúc tôi bị bí chữ khi dịch hay viết. Làm sao để băng qua những vũ trụ?

View of Bisected Holly and DrivewayMẹ tôi bảo Bích Thúy có nghĩa là màu xanh biếc của vườn, cũng là màu xanh của sự chung thủy. Hồi còn bé học trường Bác Ái nằm trên đường Nguyễn Trãi ở Quận Năm Sàigòn bà giáo người Pháp đặt tên tôi là Sylvie. Mẹ tôi nói như Sylvie Vartan. Nhưng tôi chữa, không, cô giáo nói Sylvie là từ chữ sylvan – rừng cây, như Daphne đã chạy vượt ra khỏi tầm tay của thần Apollo và biến thành cây và lá. Tôi cũng nghĩ tên mình giống tựa tuồng cải lương Trăng Thề Vườn Thúy với Bạch Tuyết và Hùng Cường mà tôi được thức khuya xem trên tivi với ông bà ngoại. Vườn Thúy chắc là vườn của Thúy Kiều. Nhưng tôi cũng thắc mắc: Thúy Kiều leo ra khỏi vườn của mình để qua vườn nhà Kim Trọng. Như vậy ai thề ở vườn ai?

Ở đây chung quanh là rừng. Rừng Thúy. Ở Rừng Thúy chúng tôi được hạnh phúc, nhưng thỉnh thoảng tôi cũng sợ. Tôi thấy một con rắn con, dài và mảnh như dây giầy, nở ra từ một cái trứng ở khe tủ quần áo trong phòng ngủ tháng Tư năm ngoái. Những con bọ nai – loại bọ gây bệnh Lyme – đã được phát giác trong phòng giặt, nơi chúng tôi cởi giày và treo các áo mặc ngoài. Những mùa đông ác nghiệt đến rồi đi. Những người hàng xóm lần lượt chết. Chúng tôi già hơn trước. Nhưng nhìn ra khung cửa sổ, tôi dường như vẫn thấy đứa con gái đầu lòng đi lẫm chẫm xuống dốc đồi trong một ngày lộng gió vào cuối tháng Ba, những vết chân tròn của nó dệt với lộc sồi và những nụ anh đào màu hồng nhạt (Đinh Từ Bích Thúy)

Nguồn:  damau.org

một nền văn học khai phóng


BVP1
Bùi Vĩnh Phúc
"Trước hết, văn học miền Nam là một nền văn học tự do, cho dù, ở một số trường hợp, cũng có một vài sự kiểm duyệt nhỏ, và, cho dù, chính cái tự do ấy cũng có những lúc tạo vấn đề cho nó. Tuy nhiên, chủ yếu, đó vẫn là một nền văn học tự do, trong đó con người, qua văn học, có thể nói lên những suy nghĩ, ưu tư, trăn trở và tình cảm của mình. Cái tự do này mang tính chủ yếu, thẩm thấu và phản ánh trong và qua tất cả các sinh hoạt trí thức của con người miền Nam, liên hệ đến văn học. Từ đó, trong một cái nhìn thâu tóm, người ta có thể nhìn ra bốn tính chất căn bản của nền văn học này. Có thể xem đó là bốn phẩm tính cốt lõi của văn học miền Nam 1954-1975. Những phẩm tính đó có thể được kể: một, đó là một nền văn học phát triển và mang tính liên tục (bắt nguồn từ văn học tiền chiến); hai, đó là một nền văn học hiện đại, tiếp cận và liên thông với văn học thế giới; ba, đó là một nền văn học mang đậm tính nhân bản và nhân văn; và bốn, đó là một nền văn học khai phóng, đa sắc, và đa dạng."

"Văn học miền Nam, qua đó, cũng gắn bó với các khám phá về những chiều kích tâm lý, những chiều sâu vô thức của con người. Văn học miền Nam, cùng với văn học thế giới, trong 20 năm đó, qua những hình thức mới, đã góp phần tìm hiểu và phản ánh con người như một thân phận và một giá trị: văn học đã đặt con người trước nhiên giới và nhân giới như những chứng nhân nhìn cuộc hiện sinh bi tráng, hân hoan hạnh phúc cũng như khổ đau hệ luỵ của nó. Nó cũng đặt con người cầm bút Việt Nam nói chung, các nhà văn nhà thơ Việt Nam nói riêng, trước lương tâm nhân loại. Nói như William Faulkner trong phần cuối của bài diễn văn nhận giải Nobel:"

Tôi tin tưởng là con người không chỉ chịu đựng để sống còn: nó còn thắng cả định mệnh của nó. Con người bất tử không phải ở chỗ nó là loài vật duy nhất trong các tạo vật cất lên tiếng nói không mệt mỏi về thân phận của chính mình, nhưng ở chỗ nó có một thần khí, một tâm hồn có khả năng trắc ẩn và hi sinh và chịu đựng. Nhiệm vụ của nhà thơ hay nhà văn là phải viết về những điều ấy. Trọng trách của nhà văn nhà thơ là phải giúp con người chịu đựng để sống còn bằng cách nâng cao tâm hồn con người, bằng cách nhắc nhở con người tới lòng can đảm và danh dự và hy vọng và kiêu hãnh và bác ái và từ bi và hi sinh đã là vinh quang huy hoàng của quá khứ nó. Tiếng nói của nhà thơ không nhất thiết chỉ là để ghi lại dấu chứng của con người, nó còn có thể là một trong những thứ nâng đỡ, những trụ cột giúp cho con người kiên trụ và chiến thắng.

  Nguồn: damau.org

thế hệ hậu chiến khước từ thân phận mồ côi


"Tôi chào đời sau chiến tranh, cuối năm 1975, và là ‘ba rọi’ thứ thiệt – hay đối với quý vị nào thích sữa thì có thể nói, tôi là sữa ‘half and half’ – vì đã sống đúng nửa đầu đời ở Việt Nam và nửa sau ở hải ngoại. Với kinh nghiệm sống đó, và với niềm đam mê văn chương Việt Nam cận đại, tôi đã tìm hiểu về giai đoạn văn học này với những thuận lợi từ những phương pháp tra khảo tôi dùng trong học thuật. Tôi lại được ở ngay tại Quận Cam, và với bình nguyên internet rộng lớn, tôi có thể dò dẫm xếp những mẩu puzzle lại với nhau cho bức tranh văn học này, và đây là một công việc gian nan. Tôi nghĩ, với các bạn trẻ khác không có những điều kiện thuận lợi như tôi, thì chắc chắn việc tìm hiểu về giai đoạn văn học này còn khó khăn, mù mịt hơn nhiều.
 Trangđài Glassey -Trần Nguyễn

Lập ra một văn khố về giai đoạn văn học miền Nam 1954-1975 là một công trình to lớn, đòi hỏi một thời gian dài nhiều năm và nhiều công đoạn. Tôi mong rằng công trình này sớm được thực hiện, để những thế hệ như tôi và trẻ hơn có thể tìm được nhịp cầu, đi vào một nền văn chương rực rỡ đã giúp định hình cho văn học hải ngoại, mà nền văn chương ấy, tuy xán lạn, nhưng vẫn còn ẩn mình đối với thế hệ bo bo và thế hệ ngoại biên chúng tôi."

" Chính quyền mới sau 1975 đã áp dụng nhiều chương trình cải cách đối với miền Nam và cả nước: cải cách ruộng đất, cải cách kinh tế, cải cách giáo dục. Nhưng có một chương trình cải cách rốt ráo nhưng bán công khai, không có danh xưng, là cải cách ngôn ngữ. Người ta dùng những ngôn từ mới để phân biệt những thành phần phản động, và để loại trừ những cá nhân không được chế độ mới chấp nhận. Như cố nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng đã tỉ mỉ ghi lại, người ta chỉ cần vịn vào một từ để kết án người nói là phản động. Do đó, về mặt ngôn ngữ, thế hệ hậu chiến không chỉ phải ăn bo bo, mà còn phải ăn cả khoai mì độc. Mà vì nền văn học miền Nam đã thất thủ và đã đi lưu vong, nên những thế hệ hậu chiến hoàn toàn mù tịt về nền văn học đó, và không biết rằng, mình đang sử dụng một thứ tiếng Việt đã bị nhiễm độc và nhồi sọ. Cho đến khi chúng tôi đầu thai ra hải ngoại." (Trangđài Glassey -Trần Nguyễn)

Nguồn: damau.org

Dec 11, 2014

ngày hành trình tìm tự do


Canada,
Dự Luật S-219, 30/Tháng Tư Đen, Ngày Hành Trình Tìm Tự Do

SUMMARY OF BILL S-219 “Journey to Freedom Day”
Bill S-219 is an Act recognizing April 30th as a national day of commemoration of the exodus of Vietnamese refugees and their acceptance in Canada after the fall of Saigon and the end of the Vietnam War. S-219 will designate April 30 each year as Black April Day. It has the general aim of bringing the attention of all Canadians to the events, and suffering that followed the Fall of Saigon after the Vietnam War in 1975. It would also shed light on the fundamental role that Canadians played in rescuing and welcoming thousands of Vietnamese refugees. (senatorngo.ca)


Hoàng Thanh Trúc (Danlambao) - Mới đây tại Quốc Hội (Thượng Viện) Canada - Một Dự luật, đã được biểu quyết thông qua, công nhận 30 tháng 4 là một ngày quốc lễ chính thức trong luật pháp Canada để kỷ niệm cuộc di tản tìm tự do của hàng triệu người Việt Nam trước hiểm họa cộng sản. (Nguồn The Canadian Press, 9/12/2014).
Dự luật Senate Bill S-219 còn có tên là “Journey to Freedom Day” (Hành trình đi tìm tự do) do Thượng nghị sĩ gốc Việt thuộc Đảng Bảo thủ Canada, ông Ngô Thanh Hải bảo trợ, đã được thông qua thành công vào đêm thứ Hai (8/12) tại nghị trường Thượng Viện Canada với tỉ số 45 phiếu thuận, 4 phiếu chống và 14 phiếu trắng trước khi dự luật này được chuyển xuống Hạ viện. ( danlambao )

Dec 9, 2014

em học vần


p20hinhbia
p20
p20
p20p20

     Lớp5, sau năm 1970 gọi là lớp1

Source:   Vietlist.Us                                      

mighty mouse


N. Kh
Chuyện ngắn: Black Raccoon

N.Kh là con gái thứ hai của tôi. Ngày vợ tôi mang bầu N. Kh 3 tháng, đi ultrasound, tôi ngồi đợi ở phòng khách. Khi xong việc thì vợ tôi đi ra, nói nhỏ nhỏ:

- K. Kh nữa.

Nghĩa là thêm một đứa con gái. Chúng tôi đã có một đứa đầu lòng con gái đặt tên là K. Kh.
Tôi hơi ngạc nhiên vì thấy khuôn mặt Kh, vợ tôi, có vẻ gì đó không được vui. Tôi biết tính Kh. Cô ấy chỉ ngại là tôi không vui thôi. Còn cô ta thì rất cưng con. Tôi thì chả bao giờ suy nghĩ chuyện sinh con trai hay là gái. Tôi cho rằng đứa con là do ông Trời ban cho, cha mẹ không thể chọn và không nên buồn bực về chuyền nầy. Vô lý và vô ích. Nó còn có thể nguy hại. Hại cho sức khoẻ người mẹ đang hoài thai vì những suy nghĩ không đâu. Tôi nghĩ vậy. Tôi đưa Kh ra xe về, tôi nói và hy vọng để chấm dứt suy nghĩ của Kh:

- Con gái thì sau nầy tụi nó có chị có em dễ chơi thân với nhau hơn.

Khi Kh sắp sinh đứa con đầu lòng, biết là con gái, tôi bảo cô nên đặt tên cho con trước khi sanh. Để khi vào bệnh viện thì đã sẵn sàng có thể làm ngay thẻ Social Security, nhờ bệnh viện gởi đơn dùm luôn, thay vì chờ về nhà sẽ làm sau.

Chuyện con gái thì nên để cho vợ đặt tên là chuyện tôi nghe ông anh họ nói trước đó. Tôi có hỏi tại sao thì ông cười và nói: "tế nhị mà, đàn ông không nên dành đặt tên con gái, lỡ nhớ tên bồ cũ mà đặt luôn thì kẹt, đàn bà nó ghen dữ lắm".
Nhưng lần đó, Kh lại nói là tuỳ tôi muốn đặt tên gì cũng được. Tôi đặt đứa con tên K. Kh. Kh chính là tên mẹ nó, chỉ thêm một tên K.

N.Kh ít nói. Năm nó học lớp 1, first grade, vì cái tính ít nói, nó bị nhà trường cho vào nhóm Mighty Mice Club. Nhóm nầy gồm các em tính tình được xem là ít hoà hợp với mọi người. Nhát, ít nói, thụ động. Tôi nhận được lá thư nhà trường thông báo như thế. Những em trong club này, giờ ra chơi recess, sau khi ăn lunch thì phải họp lại riêng để được dạy thêm nhằm thoát ra khỏi tính nhút nhát thụ động. Cứ mỗi lần em nào đưa tay trả lời 1 câu hỏi thì được một tấm vé. Nhận được 20 tấm vé thì ra khỏi club và trở về sinh hoạt bình thường như các học sinh khác. Biết được như vậy, tôi đã nói với N. Kh lúc đó:

- N, con phải cố gắng đưa tay lên để trả lời thật nhanh. Don't be shy. Nếu con không speak out thì people sẽ không biết con nghĩ gì. Ba biết con very nice girl nhưng people không biết, nếu con im lặng. Con hiểu không?

N. Kh trả lời là nó hiểu và nó sẽ cố gắng. Quả thật, N.Kh đã cố gắng tối đa. Chừng 3 tháng sau thì tôi nhận được lá thư trường cho biết là N. Kh đã xuất sắc hoàn tất chương trình thật sớm, đủ 20 vé để ra khỏi Mighty Mouse Club.

Nhưng có lẽ cha mẹ sanh con Trời sanh tánh. Cái tính ít nói của N. Kh vẫn thế. Có điều, nó ít nói nhưng lại rất có tinh thần hợp tác - participate với mọi người chung quanh. Hầu như tất cả thầy cô giáo sau nầy đều nhận xét như vậy. She's OK. She's a nice girl. We are very pleased to have N.Kh in our class... N.Kh chơi với bạn hay chiều theo bạn. Nó sẵn sàng cho bạn mượn bất cứ món đồ nào nó có mà bạn tỏ ra ưa thích. Nó xin tôi mua cây đàn ukulele Hawaiian, loại đàn guitar nhỏ 4 dây. Tôi mua ngay. Mua đầy đủ sách và DVD dạy học. Nó học chơi đàn cũng không xuất sắc lắm. Tuỳ hứng. Bẵng một thời gian thì tôi không thấy cây đàn nữa. Hỏi, nó nói đã cho bạn mượn. Hỏi tại sao? Nó chỉ trả lời: "well, she thích nhưng ba she không chịu mua cho she". Có điều lạ, là mặc dù nói chuyện ít, chả bao giờ tôi thấy N. Kh tranh cãi gì với ai, nó lại có khá nhiều bạn. Trong hầu hết những lúc gặp nhau như birthday hay party gì đó, N.Kh luôn luôn được nuông chiều và được các bạn lưu ý săn sóc chu đáo.

N.Kh ít nói lại thêm cái tật hay quên. Tôi đưa cho hai chị em nó mỗi đứa một cái chìa khoá cửa nhà. K. Kh chị nó thì mang giữ kỹ để trong backpack đi học. Của N Kh cứ bị mất hoài. Tôi làm lại copy chìa khoá mấy lần, đâm bực mình. Mùa đông năm ngoái, khi nó lại làm mất chiếc chìa khoá cửa, tôi hỏi:

- Lần cuối cùng con có nhớ ở dâu không?

Nó trả lời:

- Maybe I dropped it just outside the door.

Không hiểu sao, tôi nói:

- Vậy con đi ra ngoài kiếm đi!

Nó mở cửa đi ra ngoài. 10 phút sau vẫn chưa vào. Tôi mở cửa ra xem. Trời lạnh. Tuyết bắt đầu rơi. N.Kh chẳng tìm kiếm gì cả. Nó đứng im lặng trên sân cỏ, hai tay khoanh trước ngực, khuôn mặt tái xanh vì lạnh. Tôi gọi:

- N, đi vào nhà ngay!

Nó đi vào. Bất giác, tôi đã ôm chầm nó vào lòng:

- Dad sorry con. Forget it, dad sẽ làm cái chìa khoá khác.

Và tôi đã làm copy thêm 2 chiếc chìa khoá cửa. Một đưa cho N,Kh. Một, tôi gói giấy plastic thật kỹ, đem vùi sau nhà, đánh dấu phía trên cẩn thận. Tôi dặn hai đứa con, trong trường hợp lỡ mất chìa khoá cửa thì lấy lên mà dùng. Thật lạ, kể từ đó thì N.Kh không còn làm mất chìa khoá nữa

Northwest Christmas 2014

Dec 8, 2014

krishnamurti quotes





+ Chúng ta ai cũng muốn nổi danh, và chính lúc ta mong muốn là gì chúng ta không còn tự do nữa
+ Không thể có một chút sức khoẻ lành mạnh nào thêm được vào một xã hội hoàn toàn bệnh hoạn 
+ Khi thuyền thống trở thành chổ dựa, và khi trí tuệ được bảo kê ấy là lúc nó đang mục nát
+ Một người không sợ thì hắn không hung hăng, một người không hề sợ hãi chuyện gì chính là một người thật sự tự do và yên bình

+ We all want to be famous people, and the moment we want to be something we are no longer free
+ It is no measure of health to be well adjusted to a profoundly sick society
+ Tradition becomes our security, and when the mind is secure it is in decay
+ A man who is not afraid is not aggressive, a man who has no sense of fear of any kind is really a free, a peaceful man
+ In oneself lies the whole world and if you know how to look and learn, the door is there and the key is in your hand. Nobody on earth can give you either the key or the door to open, except yourself
+ If we can really understand the problem, the answer will come out of it, because the answer is not separate from the problem
+ A consistent thinker is a thoughtless person, because he conforms to a pattern; he repeats phrases and thinks in a groove
+ When we talk about understanding, surely it takes place only when the mind listens completely - the mind being your heart, your nerves, your ears- when you give your whole attention to it.

unique vs doctrine

@ Nguyên Sa, thơ & triết

Tôi sẽ sang thăm em
Để những mớ tóc mầu củi chưa đun
Mầu gỗ chưa ai ghép làm thuyền
Lùa vào nhau nhóm lửa
Tôi sẽ sang thăm em
Để những ánh mắt mầu sao sáng tỏ
Hay đôi mắt mầu thóc đang xay
Mầu vàng khô pha lẫn sắc nâu gầy
Đừng nhớ nhung những ngày còn là lúa
Để lệ trắng như gạo mềm rơi trên tay

Nguyên Sa
(Trích, Tôi sẽ sang thăm em)

Nữ văn sĩ kiêm phê bình gia văn chương, bà Thuỵ Khuê đã rất tinh tường khi cho rằng nhà thơ Nguyên Sa đã "lồng triết trong văn thơ". Thơ, thời VNCH, có 1 đặc điểm là băn khoăn siêu hình, do trào lưu du nhập và dạy học triết Tây triết Đông lúc bấy giờ trong học đường các đại học ban văn chương và lớp 12 trung học. NS du học Pháp, học môn triết. Về VN mở trường tư dạy trung học, soạn sách giáo khoa dạy triết Tây. Say mê các nhà văn hiện sinh như J.P. Sartre, A. Camus.

Những nhà thơ như Nguyên Sa, Phạm Công Thiện, Tuệ Sỹ, Phạm Thiên Thư, Tô Thuỳ Yên, Thanh Tâm Tuyền, làm thơ lồng triết một cách tài tình. Cái hay của họ khác với người là: thơ vẫn là thơ chứ không phải triết. Hay nói đúng hơn, phần triết đã hội nhập được vào thơ. Tài tình.
Bài thơ trên của Nguyên Sa dùng từ vựng rất riêng và rất mới. Cái riêng và mới đó lại khá ... cũ . Cũng cũi lửa, lúa, thóc, sắc nâu gầy ... thế thôi. Có lẽ nhờ vậy, thơ NS mới nhưng không xa xôi. Triết phương Tây, mà vẫn tình tứ gần gũi thân mật.

@ Trong văn học, cái khuôn chủ nghĩa là dở nhất

Có lẽ văn hoá và chủ nghĩa (主 义, doctrine), là 2 từ được dùng nhiều ở VN từ sau 75 đến nay. Văn hoá ẩm thực, văn hoá ứng xử, văn hoá phong bì, văn hoá tại chức. Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa anh hùng, chủ nghĩa hư vô, chủ nghĩa hiện thực.
Dùng nhiều, nói nhiều, viết nhiều vậy thôi. Chứ thực tế thì lại mịt mùng không rõ ràng. Chỉ cần đặt câu hỏi cho một hội nghị "khoa học": VC hiện tại là chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa cộng sản? Tôi bảo đảm sẽ nổ ra một cuộc tranh cãi triền miên bất phân thắng bại ngay !

Thời VNCH, tôi còn nhớ, trong nhà trường, ngoài xã hội, trong văn chương, ít nghe chủ nghĩa này nọ lắm. Thời chiến mà. Cũng không lâu, 20 năm thôi. Giặc đến nhà thì đánh. Theo và yêu chuộng tự do kiểu Âu Mỹ. Văn học thì khá có tinh thần khai phóng. Vậy thôi .Mấy ông văn nghệ sĩ nổi danh, trong nhóm Sáng Tạo chẳng hạn, như Mai Thảo, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền, Tô Thuỳ Yên thì họ có theo "chủ nghĩa cá nhân" individualism hay không ? Chắc là có. Mà, họ có theo "chủ nghĩa tập thể" collectivism hay không ? Hình như cũng có chứ. Mai Thảo được coi như người trọng tình bằng hữu văn nghệ, Doãn Quốc Sỹ là nhà giáo được nhiều người kính trọng và yêu mến, TTT và TTY là các quân nhân, vậy thì họ chẳng sống theo tập thể thì là gì?

Theo tôi, chủ nghĩa trong văn học, nếu có, cũng chỉ là chuyện thứ yếu. Hạng B thôi. Cái đáng nói là sự độc sáng - unique của mỗi tác giả. Không phải sao? Ngay 4 ông kể trên, tuy là ngồi chung bàn Sáng Tạo, thì cũng là 4 khung trời khác biệt nhau rồi. Riêng, một mình một cõi.

Dec 5, 2014

orion capsule

Nasa's Orion test flight launches successfully right on time, following a failed first attempt on Thursday

With one 4½-hour flight Friday, the new spacecraft series that NASA hopes will take astronauts to Mars passed its first test above Earth.

NASA's Orion capsule -- part of America's bid to take crews beyond low-Earth orbit for the first time since the Apollo missions -- splashed down in the Pacific Ocean on Friday morning after lapping the planet twice on an uncrewed test flight.
The cone-shaped craft, slowed by a series of parachutes, settled onto the water at 8:29 a.m. PT (11:29 a.m. ET) about 600 miles southwest of San Diego.
"America has driven a golden spike as it crosses a bridge into the future," a NASA announcer said as the capsule bobbed on the ocean's surface during the agency's TV broadcast of the event.
The flight took Orion farther from Earth than any craft designed for human flight since the Apollo 17 mission to the moon in 1972 -- a confidence builder for a program that NASA hopes will take its first human crew into space in 2021.

Source:  CNN

Dec 3, 2014

mockingjay - part1
















The Hanging Tree 
by composer James Newton Howard
Singer: Jennifer Lawrence in Mockingjay part1

Are you, are you
Coming to the tree
Where they strung up a man they say murdered three.
Strange things did happen here
No stranger would it be
If we met up at midnight in the hanging tree.
Are you, are you
Coming to the tree
Where the dead man called out for his love to flee.
Strange things did happen here
No stranger would it be
If we met up at midnight in the hanging tree.
Are you, are you
Coming to the tree
Where I told you to run, so we’d both be free.
Strange things did happen here
No stranger would it be
If we met up at midnight in the hanging tree.
Are you, are you
Coming to the tree
Wear a necklace of rope, side by side with me.
Strange things did happen here
No stranger would it be
If we met up at midnight in the hanging tree.



Katniss has been rescued along with Beetee and Odair from the last Hunger Games. They are now in District 13 and recuperating from their past experiences. District 13 is by and large an underground fortress. It has its own missile defense systems against aircraft raiders and has its own life support systems. It is basically an underground fortress. Katniss thankfully gets to meet her mother and younger sister Prim, who loves her fluffy pet cat. That aside, she is soon introduced to the head of District 13, who is President Alma Coin. Coin is dour, to the point and wastes not time in telling Katniss that she is the face of the revolution, or rebellion, as they so gently put it. But it is easier said than done. Because the revolution has a secret weapon. Peeta has been brainwashed by the Capitol philosophy.

Source: indiatimes

mười mấy năm qua khi hoa vừa hé nhụy




Đám Cưới Đầu Xuân
Ca khúc: Trần Thiện Thanh
Trình bày: Băng Tâm, Đặng Thế Luân

Ngày xửa ngày xưa đôi ta chung nón đôi ta chung đường
Lên sáu lên năm đôi ta cùng sách đôi ta cùng trường
Đường qua nhà em nghiêng nghiêng sân nắng nghiêng nghiêng mây hồng
Chiều nao đuổi bướm bướm bay vô vườn mà nước mắt rưng rưng

Rồi một ngày kia em khoe áo mới xanh hơn mây trời
Hai đứa chung vui khi xuân vừa tới thơ ngây cuộc đời
Trò chơi trẻ con em cô dâu mới chưa nghe nặng sầu
Chú rể ngân ngơ ra hái hoa cà làm quà cưới cô dâu

Mười mấy năm qua khi hoa vừa hé nhụy thì đời trai vui chinh chiến
Anh xuôi miền xa bao lần đếm bước xuân qua
Anh ơi kỷ niệm xưa em còn giữ mãi trong lòng
Em biết không em xuân nạy lại trở về đường rừng chiều hoang sương xuống
Thương sao là thương trong màu tím sắc hoa xưa
Dĩ vãng đâu trôi về nhắc ta ngày xưa

Chuyện xửa chuyện xưa chuyện từ xuân trước xuân nay chưa nhòa
Anh nói em nghe thương em từ lúc hoa chưa mặn mà
Cầu cho mùa xuân nồng nàn trên má em thôi đợi chờ
Giữa lòng chiều hoang nâng cánh sim rừng ngỡ màu hoa tím hoa xưa

 Đám Cưới Đầu Xuân

nguyên sa, văn chương & triết


5ccc5-nguyensa252812529-001Tác phẩm Quan điểm văn học và triết học (Nam Sơn Sài gòn, 1960, Nga Tran tái bản Cali, 2002), định rõ hai khuynh hướng thiết thân: phê bình văn học và nghiên cứu triết học.

 @ Nguyễn Du
Viết về Nguyễn Du, ông tìm thấy ở con người được hầu hết các nhà phê bình đi trước gắn với thuyết định mệnh, có những nẻo đường tự do. Chẳng phải người trước viết sai, nhưng mỗi người đọc tác phẩm phải có một sáng tạo mới, “cần phải cố gắng sáng tạo khi đề cập đến bất cứ một vấn đề gì“, sự sáng tạo đích thực chứ không phải sự tán, sự bịa.

@ Hồ Xuân Hương
Đối với Hồ Xuân Hương, phê bình bất lực, không thể làm gì được, không thể giải thích bằng những quy định chữ nghiã quanh co, mà không rơi vào vòng thô tục, bởi vì ta luôn luôn là kẻ đến sau, bởi vì người đọc đã biết, đã thông cảm được Xuân Hương rồi. “Sự thất bại của những nhà phê bình trước Hồ Xuân Hương gần như sâu cay, tàn nhẫn. Người ta không thể vượt qua cái hàng rào danh từ của nữ sĩ họ Hồ bởi vì người đã đạt tới biên giới của tiếng nói trong thi ca” (trang 46). Sự thất bại bắt buộc người ta phải tìm kiếm, nhưng không bao giờ đạt tới được. Xuân Hương vĩnh viễn là người lạ mặt trước những kẻ kiếm tìm.

@ Thượng đế 
Muốn hiểu Thượng đế là gì đối với người Việt, thì nên xem họ gọi Thượng đế là gì? Là trời. Xem nhà thơ Việt Nam viết gì về trời? Họ cư xử với trời ra sao? Họ coi trời như một kẻ có thật, cũng tham sân si như mọi người: con tạo đành hanh, trời xanh đánh ghen với má hồng… “Trong lối nhìn đó các tác giả Việt Nam tuy không phải là triết gia chuyên nghiệp đã rất gần với Triết học vì phải chăng mục tiêu của Triết lý là thông cảm, là tìm ra ý nghiã cuộc đời” (trang 60).

@ Triết học
Còn Triết học là gì? Mỗi người có thể có một quan niệm, một cái nhìn, một định nghĩa khác nhau về triết học, nhưng cùng gặp nhau trên con đường, như chữ đạo trong triết học Đông phương. Triết học là con đường, là con đường sống, con đường ta đi, từ lúc sinh đến lúc chết. Con đường ấy chính là triết học. Vậy, việc làm xác đáng nhất là hãy sống chứ không phải là ngồi mổ xẻ đời sống (trang 123).

@ Sáng tạo 
Sáng tạo là cái nhân của đời sống. Nhưng “người sáng tác muốn thể hiện một tác phẩm bao giờ cũng phải đứng lùi ra ngoài khoảng đất rộng của cuộc đời, phải trở về với nội tâm. Phải trở về với niềm cô độc” (trang 64). Tôi không thể viết giữa chợ, không thể viết trong đám bạn nhậu ồn ào. Nhưng sự cô lập vật chất chỉ mới là điểm khởi đầu, để tôi có thể đi tiếp con đường trước mặt, đi mất hút vào trong một sự cô độc tinh thần lớn rộng vũ bão, sự cô độc mang tính chất siêu hình. Con đường chông gai ấy đẩy tôi lên đỉnh núi, trước mặt là vực thẩm, xung quanh là hư vô, không còn lựa chọn nào khác, tôi phải nhẩy tức là tôi phải viết ra được cái điều mà tôi muốn nói, và trong sự thể hiện tác phẩm, tôi sẽ làm nên tôi (trang 68).

Source:  Thuỵ Khuê - Văn Việt

Dec 2, 2014

tâm tình hiến dâng - the gardener

* Bài số 11 

 Rabindranath Tagore
(1861– 1941) 
Cứ thế mà đi, đừng dềnh dang chải chuốt. Nếu vòng tóc vẫn còn lỏng, đường ngôi rẽ chưa xuôi, giải lụa thắt lưng không chặt, cũng dừng bận tâm, em ạ. Cứ thế mà đi, đừng dềnh dang chải chuốt. Nào, hãy bước lẹ lên cỏ non xanh mịn. Nếu đất đỏ vì sương mai văng lên gót, vòng nhạc nơi chân còn lỏng lẻo, ngọc báu rơi khỏi chuỗi đeo tay, cũng đừng bận lòng, em ạ. Nào, hãy bước lẹ lên cỏ non xanh mịn.

Em thấy chăng mây đang phủ kín bầu trời? Từ bờ sông xa hạc từng đàn bay tới, gió từng cơn đổ xuống đồng hoang. Trong làng trâu bò ưu tư nhanh bước về chuồng. Em thấy chăng mây đang phủ kín bầu trời?

Hoài công em châm đèn trang điểm – đèn chập chờn và gió thổi tắt ngay. Ai sẽ biết mi mắt em đã không bị muội đèn chạm tới? Vì mắt em còn đen hơn mây trời mọng nước. Hoài công em chong đèn trang điểm – đèn vẫn tắt ngay.

Cứ thế mà đi, đừng dềnh dang chải chuốt. Nếu vòng hoa em kết chưa xong, nào ai để ý; nếu lắc tay em gái chưa chặt, chẳng nên cầu kỳ.

Bầu trời hôm nay vần vũ – muộn rồi đấy em ơi! Cứ thế mà đi, đừng dềnh dang chải chuốt.

Bài 13

Tôi không hỏi xin gì mà chỉ đứng ở ven rừng sau rặng cây xanh. Anh mắt bình minh hãy còn mệt mỏi và không gian nặng chĩu sương mai. Trong làn sương mong manh hương cỏ ướt lười biếng còn trườn mình trên mặt đất. Dưới tán cây đa em đang vắt sữa bò; tay mềm mại tươi mát như bơ. Tôi đứng lặng thinh.

Tôi không nói một lời. Chỉ có con chim nhỏ nấp kín trong lùm cây cất tiếng hót. Cây xoài đang rắc hoa trên đường làng; đàn ong từng con từng con bay bay lượn lượn. Phía bên kia bờ ao cổng đền. Thi Và đã mở, người ngoan đạo đang cất tiếng cầu kinh. Em vắt sữa bò để bình trên bắp vế. Tôi đứng tay cầm chiếc lon rỗng không.

Tôi chẳng lại gần em. Bầu trời thức giấc theo tiếng kiểng trong đền. Bụi đường dâng cao sau bước chân bầy gia sức; những người đàn bà từ sông trở lại mang bình nước sóng sánh trên hông. Lắc tay em đeo ngân vang nhè nhẹ; sữa bò sủi bọt tràn khỏi miệng bình.

Buổi mai trôi qua mà tôi chẳng lại gần em.

..........................................................................................

Tâm Tình Hiến Dâng - The gardener  của Rabindranath Tagore
Bản dịch của Đỗ Khánh Hoan
In lần thứ năm, 1974 - nhà xuất bản Ba Vì. Sài Gòn
Ðỗ Khánh Hoan: Tốt nghiệp đại học Sydney (Australia), Sàigòn, Columbia (U.S.A), giáo sư, trưởng   ban văn hóa Anh Mỹ đại học Văn Khoa Sàigòn.

The Gardener
by Rabindranath Tagore
1913. The Gardener, a book of prose. Most of the lyrics of love and life, the translations of which from Bengali are published in this book, were written much earlier than the series of religious poems contained in the book name Gitanjali. The verses in this book are far finer and more genuine than even the best in Gitanjali.

Tâm Tình Hiến Dâng, The Gardener

Nov 27, 2014

em sẽ đặt nó một cái tên




Em và scarecrow

Ở giữa tháng Mười Một trời mưa râm ngày hoàng hôn
Mùa Thu choàng màu mật óng cây phong đơn lẻ cổ thụ
Em bước ra cửa nhà fast food với ly Mccafe đi vào mưa
Và tôi, bàn tay ấm
Tôi mang về  từ cửa tiệm người Indian một scarecrow
Cho em tặng phẩm đương mùa
Thằng đuổi quạ có vẻ cáu kỉnh nhưng hay quên
Đứng  mé hiên nhà canh chừng làm kiểng
Để rồi thế nào em sẽ đặt  nó một cái tên cho mùa Thu
Buổi tối, khi mưa râm hảy còn
Và em ngủ quên theo những sợi tóc còn ẩm mùi lá phong

Northwest, the Fall of 2014





Thanksgiving Feasting
By Joanna Fuchs
Lễ Tạ Ơn
Lý Ốc BR phiên dịch

When the Halloween pumpkins are gone,
And the leaves have all fallen to ground,
When the air has turned windy and cold,
Then Thanksgiving will soon be around.

Khi những trái bí đỏ Halloween không còn,
Và lá rụng đầy mặt đất,
Khi gió và lạnh trở lại,
Sắp sửa mùa Lễ Tạ Ơn.

Thoughts of loved ones all feasting together,
Pleasant pictures from past times appear
To dwell in each heart and each mind--
Then Thanksgiving is finally here!

Những thân yêu đoàn viên sum hiệp yến ẩm,
Những chuyện êm đềm quá khứ kể lại
Tới lui trong tâm tình mỗi người--
Và rồi sau cùng Lễ Tạ Ơn đến!

The kitchen has scrumptious aromas,
The dining room looks oh, so fine,
Decorations with pilgrims and turkeys,
And now we are ready to dine!

Bếp nấu ngào ngạt hương lừng,
Phòng ăn, a ha, quá ngon,
Trang hoàng tranh người tha hương và gà tây,
Và bây giờ chúng ta vào tiệc yến!

First the napkins are placed on our laps;
Now the prayer for the meal to be blessed,
Then we stuff the good food in our tummies,
And we hope for it all to digest!

Trước tiên trải những tấm napkins lên đùi;
Giờ nguyện ban phúc cho ta bửa ăn,
Và nào ngốn nghiến món tuyệt hảo vào lòng,
Và chúng ta hy vọng  đánh cạn chén  ngon ơ!

Thanksgiving 2014

............................................................................
From:  poemsource

Nov 26, 2014

mưa đêm tỉnh nhỏ

















Mưa đêm tỉnh nhỏ 
Ca khúc: Hà Phương & Anh Việt Thanh

Trời đổ mưa cho phố vắng mênh mông
Khơi lòng bao nỗi nhớ
Trời làm mưa, cho ướt áo em thơ mưa rơi tự bao giờ
Tình yêu đó phôi pha vào sương gió
Những đêm mưa tỉnh nhỏ gợi nhớ tuổi học trò
Tâm tình thường hay ngỏ trường tan về chung phố
Những lúc trời chiều đổ mưa 

Mưa mưa rơi qua phố buồn chạnh lòng bao nhớ thương
Chuyện tình yêu vấn vương.
Ngày xưa đường mưa ướt ê chề cùng đưa đón nhau về
Ấm đôi nhân tình trẻ
Một người sang ngang cuộc đời một người đêm tay gối
Chia ly có gì vui
Trời mưa nghe giá buốt tim xua anh vào kỷ niệm
Thao thức tròn cả một đêm 

Gửi về em đêm vắng với cô đơn 
Ngõ hồn mưa ngập lối
Tình hợp tan nhưng vẫn nhớ nhau luôn
Biết em giờ có buồn 
Và từ đó những đêm trời mưa gió
Thấu chăng người tỉnh nhỏ nuôi nấng cả một đời
Mối tình thời xa ấy giờ đây đường hai lối
Mưa gió về buồn nào nguôi 

Nov 25, 2014

ta ngồi dưới những tầng mây

Photo: Palmyra Ruins
 Palmyra in the Syrian desert,
 National Geographic magazine












Poems by Friedrich Hölderlin
In English translation by David Constantine

Ages of Life

Euphrates' cities and
Palmyra's streets and you
Forests of columns in the level desert
What are you now?
Your crowns, because
You crossed the boundary
Of breath,
Were taken off
In Heaven's smoke and flame;
But I sit under clouds (each one
Of which has peace) among
The ordered oaks, upon
The deer's heath, and strange
And dead the ghosts of the blessed ones
Appear to me.


 Tuổi của Đời

Những thành phố quanh sông Euphrates và
Những con đường phố hoang Palmyra và ngươi
Những hàng cột trên mặt cát sa mạc hoang vu
Người đang ở đâu?
Mộng tranh bá đồ vương, là vì
Người đã vượt quá biên cương
Hơi thở,
Để phiêu thăng vào
Miền Thiên Đường khói sương bập bùng;
Ta ngồi dưới những tầng mây (nơi mà
Hiện hữu sự yên bình) giữa
Những hàng cây sồi ngay ngắn, trên
Đồng cỏ nai hoang, và lạ lùng
Và tử biệt là những hồn ma của hạnh phúc người
Hiện đến cùng ta.


Another day

Another day. I follow another path,
Enter the leafing woodland, visit the spring
Or the rocks where the roses bloom
Or search from a look-out, but nowhere

Love are you to be seen in the light of day
And down the wind go the words of our once so
Beneficent conversation...

Your beloved face has gone beyond my sight,
The music of your life is dying away
Beyond my hearing and all the songs
That worked a miracle of peace once on

My heart, where are they now? It was long ago,
So long and the youth I was has aged nor is
Even the earth that smiled at me then
The same. Farewell. Live with that word always.

For the soul goes from me to return to you
Day after day and my eyes shed tears that they
Cannot look over to where you are
And see you clearly ever again.



Một ngày khác


Một ngày khác. Tôi đi theo một lối khác,
Vào rừng lá rơi, đi men theo suối
Hay ngắm  đá sắc nở những bông gai hồng
Hay kiếm tìm từ một nơi vọng cảnh, biết là đâu

Tình yêu là được nhìn thấy em trong ánh sáng ngày
Và nương gió theo những lời của chúng ta hôm nào
Lời tự tình dấu yêu ...

Khuôn mặt em yêu  đã không còn trong tầm mắt,
Âm nhạc của đời em đã tử biệt
Vượt khỏi  thính cảm của tôi và tất cả bài ca
Từng là một phép lạ của bình yên thuở nọ

Lòng tôi, mất đi rồi sao? Nó đã hiện hữu ngày xưa,
Ngày xa xưa và tuổi trẻ mà tôi đã từng cũng chẳng còn
Ngay cả nụ cười  của đất cho tôi rồi
Cũng thế. Vĩnh biệt. Sống luôn luôn với từ ngôn ấy.

Vì hồn tôi nay trả cho em
Ngày lại ngày hai mắt tôi lệ rơi vì chúng
Không thể  truy tìm vào nơi đâu
Để thấy lại rõ ràng em dáng hình dấu yêu

Fall, 2014
Lý Ốc phiên dịch từ source:  Friedrich Hölderlin

Nov 24, 2014

đề huề lưng túi gió trăng

@ Truyện Kiều Nguyễn Du

Thú thật, tôi chưa bao giờ đọc bất cứ "khảo luận" kim cổ nào về tác phẩm Truyện Kiều cả. Vốn liếng về đọc TK duy nhất của tôi, tôi còn nhớ, là nhờ năm học lớp 9 thời VNCH. Ông thầy dạy Việt Văn là thầy Cổ Thượng Lân, người miền Nam. Ông thầy nghèo, xuề xoà. Nhưng ông rất có tài dạy học môn Văn. Óc khôi hài của ông đặc biệt. Ông đọc sang sảng những câu Kiều, đồng thời dáng điệu ông cũng bắt chước theo rất tếu. Thí dụ: Hài văn lần bước dặm xanh.Thì ông thầy cũng bước đi chững chạc nghiêm trang. Hai kiều e lệ nép vào dưới hoa. Thì ông bèn làm điệu bộ khép nép thiếu nữ núp dưới bụi cây. Khi đọc 2 câu:

Đề huề lưng túi gió trăng
Theo sau lưng một vài thằng con con

Thầy cũng chạy lúp xúp tại chổ như thằng tiểu đồng theo hầu. Cả lớp học nhìn nhau, con trai con gái đều cười nhưng không dám cười lớn. Và bài học Việt Văn về TK do thầy Lân dạy rất hấp dẫn, gần như cả lớp học đều ưa thích và thuộc bài nhiều.

Sau nầy, tôi có đọc thêm đâu đó trên báo một nhận định ngắn về nhân vật Hoạn Thư trong TK . Theo tác giả, một nhà văn, thì Hoạn Thư là mẫu mực phụ nữ rất Việt. Mẫu mực của người nội trợ quán xuyến việc nhà. Người có giáo dục, gia đình nề nêp, quyền thế. Có tài lãnh đạo, có bản lãnh. Có máu ghen thường tình đàn bà nhưng không đến nổi tàn ác giết người ... Tôi đọc bài nhận định đó một cách thích thú vì nó làm cho người đọc bớt đi óc định kiến, nếu có, về nhân vật nầy. Trái lại, theo tôi, Hoạn Thư đã hiện ra khá đẹp và rất dễ thương.

@  Kinh nghiệm khi thưởng thức văn nghệ

Văn nghệ đây là văn học hay văn hoá nghệ thuật. Và kinh nghiệm chỉ là kinh nghiệm riêng. Theo tôi, việc thưởng thức văn nghệ có tính chất nội tại. Hoàn toàn do cảm quan của chính anh. Nếu anh không thể nhờ người khác "ăn uống dùm" thì anh cũng không thể nhờ người khác nghe, đọc, xem dùm anh một tác phẩm văn nghệ được. Anh có thể nhờ người chỉ cách làm một bài toán, còn thưởng lãm văn nghệ thì không thể làm như vậy. 

Tuy nhiên, anh vẫn cần nhiều thứ khi anh đọc sách, xem tranh, xem phim, hay nghe nhạc. Những thứ này, ngộ thay, lại không hẳn là đến từ "nhà phê bình". Nó, phần nhiều, đến từ:

1- Sự yêu thích văn nghệ
2- Những kiến thức phụ, khác
3- Điều kiện tự do phóng khoáng của môi trường và không khí văn hoá giáo dục nơi đang sinh sống

Những kiến thức phụ khác, thí dụ như là ngoại ngữ, triết học, lịch sử. Những kiến thức này cũng phổ thông thôi, không hẳn là phải uyên bác hàn lâm. Một quyển truyện thơ lục bát như Truyện Kiều hay Lục Vân Tiên, nếu anh biết chút ít Hán Việt, nếu anh biết tổng quát về triết học Âm Dương thì có phần nhiều là anh sẽ cảm được dễ hơn cái hay đẹp trong loại thơ truyện này. Đọc Kim Dung hay Harry Potter thì khó mà bỏ qua không khí thần thoại, lịch sử và thi ca của nó. Chính mấy điều nầy làm cho chúng hấp dẫn và hay.

Người reviewer văn nghệ cũng giống như người guide hướng dẫn viên du lịch, họ giới thiệu tổng quát thông tin về thắng cảnh, họ căn dặn du khách một vài điều, xong họ hẹn giờ gặp nhau trở lại. Du khách thì túa đi xem sau đó, mỗi người tự tìm tòi quan sát vẻ đẹp một mình.