Dec 1, 2013

mang trong tâm ý




Tôi có mấy người bạn nói với tôi rằng tại sao mầy hay chú trọng tới Huyền Sử, Nhân Thoại của VN đến thế, có thật sự quan trọng lắm không? Tôi nói ngay với người bạn mà không ngần ngại, quan trọng  chứ. Vì lẽ tao nghĩ cái gì cũng có ngọn ngành. Hơn nữa, về mặt một cộng đồng dân tộc, không thể không có một tiềm thức cộng thông để hàn gắn và điều chỉnh dân tộc ấy. Ai cũng vậy. Nếu anh khó có thể đoạn lìa hoàn toàn những kỷ niệm thơ ấu với chính gia đình của anh thì khối dân tộc cũng vậy. Vấn đề không phải là kỷ niệm vui hay buồn, sướng hay khổ. Nhưng, là ký ức suối nguồn tâm linh.

Tôi sống tại Mỹ, ai cũng nói người Mỹ thực dụng. Người Mỹ không có bề thế văn hóa và lịch sử như nhiều dân tộc khác. Tại sao nước Mỹ vẫn hùng mạnh và văn minh? Tôi nhìn vấn đề hoàn toàn khác. Đúng, nước Mỹ không có bề thế văn hóa lịch sử thật. Nhưng bề sâu tâm linh họ có. Họ có, kể từ lúc những người đầu tiên lập nghiệp vùng đất mới xa xôi với khát vọng duy nhất là được sống tự do theo tín ngưỡng của mình.

Người Hoa Kỳ hằng năm có vô số những Hội Lễ được tổ chức trên từng tiểu bang khác nhau. Tôi để ý, hầu hết những cuộc diễn hành Fair Parade đều nhắc tới ít nhiều lịch sử của họ.Những chiếc xe hoa Fair Float rực rỡ màu sắc và thấm đẫm huyền thoại truyền kỳ (myth, legend). Những chàng trai, cô gái, người lớn và trẻ em đầy vẻ hân hoan và toát lên  sức mạnh yêu đời. Tôi chợt hiểu vì sao dân Mỹ bề ngoài trông thực dụng lại mang trong tâm ý một sức mạnh dai dẳng hùng cường.

Một người đập con rắn độc, xem thế mà không dễ. Thứ nhất, anh phải không sợ. Thứ hai, anh phải dám đập. Thứ ba, anh phải có nội lực và bình tỉnh. Theo tôi, huyền thoại của dân tộc chính là lòng can đảm, ý chí, nội lực tiềm tàng của dân tộc đó.