Apr 26, 2013

sến vs sũi

 Nhạc Sến nhạc Sũi

Có lẽ nhà văn Duyên Anh, qua bút hiệu Thương Sinh khi viết báo trào lộng Con Ong, là người đầu tiên đặt tên và gọi các danh từ: Marie Sến, Philip Nhỏ. Ông gọi như vậy có tính cách cợt đùa, chọc ghẹo chứ không phải có ác ý gì. Ví như người Việt Nam hay có các tên trào lộng như Hai Lúa, Thị Hến, Út Đực, Tám Tàng, ... Vậy thôi.

Marie Sến tức là mấy cô gái bình dân ít học, nhiều tình cảm, ở thành phố. Philip Nhỏ cũng vậy, nhưng chỉ phái nam. Nếu một người nói với bạn mình : "Mầy ăn bận Sến quá !" Có nghĩa là ám chỉ mặc chiếc áo hay quần màu mè, hoa lá cành. Vậy thôi. Sến, lúc đấy không phải là cái gì đáng trách hay đáng khinh. Vì không có lý gì, một cô gái hay chàng trai bình dân ít học lại đáng bị chê trách (?). Hoàn toàn không. Một người nghệ sĩ như nhà văn Duyên Anh càng thừa ý thức để hiểu khi hạ bút viết, dù là viết văn trào lộng. 
A Sũi made in ... múi mít

Tôi không hiểu, sau nầy, từ Sến phái nữ và Chí Phèo phái nam hay được đem ra bêu rếu như là cái gì hạ cấp, hạ lưu, lưu manh, ăn vạ, thô tục. Như tôi có viết, trào lộng khác trào phúng. Nếu trào lộng là thể loại văn chương hài hước, đem lại nụ cười, không có ác ý, không nhằm vào cá nhân nào, thì trào phúng cũng là thể loại trào lộng nhưng nhắm vào và chỉ trích một cá nhân hẳn hoi. Cá nhân đó phải là nhân vật có thế lực, địa vị đương thời với mình. Bằng không, dùng ngòi bút để chỉ trích giới bình dân nghèo khổ thất học, thì là thứ "biếm" của bạo quyền nhằm đàn áp dân chúng thôi. Vô tình hay hữu ý,  vài người cầm bút VN đã không ý thức được chuyện này. 

Có một thời, loại nhạc tình tự bình dân đại chúng thời VNCH, bị gọi là nhạc Sến. Với ý nghĩa coi rẻ. Về lý mà nói, chữ nhạc Sến đã sai. Hàm ý xem thường càng tỏ ra thiếu ý thức. Nhạc, chỉ có nhạc hay hoặc dở. Hay thì 50 năm sau vẫn còn người hát. Dở, thì hôm trước hát, hôm sau đã chết ngắc. Có một chi tiết ít người để ý. Cô gái với tên Sến có thể bình dân, ít ngôn từ hoa mỹ. Nhưng vẫn là nàng con gái VN. VN ít ra trong cung cách và lời ăn tiếng nói.

Và, hiện tại, ở VN có một trường phái nhạc rất lai Tàu cộng. Nó rất mạnh, nó thuộc dòng chủ đạo "chính thống". Tôi gọi nó là nhạc Sũi.

Sũi music 1 Sũi music 2 Sũi music 3