Sep 18, 2012

tiếng lọa 4

Giao hưởng hay hòa tấu, biếm họa hay hí họa?

+ Symphony (n)
1: consonance of sounds
Talking Parrots2a : ritornello 1 b : sinfonia 1 c (1) : a usually long and complex sonata for symphony orchestra (2) : a musical composition (as for organ) resembling such a symphony in complexity or variety
3: consonance or harmony of color (as in a painting)
4a : symphony orchestra b : a symphony orchestra concert
5: something that in its harmonious complexity or variety suggests a symphonic composition
(Merriam-Webster)

Như vậy, symphony có 2 nghĩa chính:
Consonance = sự thuận tai và Harmony = sự hòa hợp. Symphony = nhạc hòa tấu
Symphony orchestra = giàn nhạc hòa tấu hay đại hòa tấu, tùy theo số lượng người chơi.

Vc* gọi là nhạc giao hưởng. Đó là họ copy nguyên văn theo cách dịch của TQ, symphony = 交 响 乐   [jiāoxiăng yuè]  giao hưởng nhạc. Hưởng 响 là tiếng động, tiếng vang. Giao hưởng 交 响 là tiếng động giao thoa nhau. Nhiều tiếng động cất lên cùng một lúc chưa chắc là âm nhạc. Âm nhạc cần quy tắc âm thanh nghe cho hài hòa và thuận tai. Do đó, symphony chính là nhạc đại hòa tấu, tấu khúc, đại tấu khúc mới sát nghĩa và hợp lẽ hơn.

+ Caricature (n)
1: exaggeration by means of often ludicrous distortion of parts or characteristics
2: a representation especially in literature or art that has the qualities of caricature
3: a distortion so gross as to seem like caricature
(Merriam-Webster)

貶 Biếm (12n)
1 : Biếm xuống, giảm bớt, đè nén xuống, trả dìm giá xuống. Quan bị giáng chức gọi là biếm.
2 : Chê. Như bao biếm 褒貶 khen chê.

戲 Hí  (17n)
1 : Ðùa bỡn.
2 : Làm trò. Diễn lại sự tích cũ gọi là hí kịch 戲劇.
(Thiều Chửu)

Caricature = hí họa; vì chữ caricature hàm nghĩa một môn nghệ thuật trong văn chương và trong hội họa literature or art.
Cũng vậy, Vc dịch là biếm họa. Dịch như vậy rất hẹp nghĩa nếu không muốn nói là sai. Vì biếm vốn là đè xuống, chê. Nghệ thuật tại sao lại đè và chê? Đè và chê ai? Nghệ sĩ đâu phải là cán bộ ăn lương và được chỉ đạo để bày đặt phê bình "tiêu cực" của xã hội!

Tóm tắt,

Caricature = hí họa
Symphony = hòa tấu, đại hòa tấu
Symphony Orchestra = giàn nhạc đại hòa tấu

.....................
*Vc = Việt cộng 越共 = Việt Nam cộng sản
越共电子报 = Việt cộng điện tử báo, báo điện tử của Việt cộng
Báo đảng cộng sản VN