Sep 25, 2012

ẩn dụ

Wheatfield with Crows - Vincent Van Gogh
Có thể dùng kỹ thuật văn chương của phương Tây cho phương Đông không? Tui nghĩ là có thể. Và cả khó có thể. Ngôn ngữ văn chương của mỗi quốc gia khác nhau. Khác ít hoặc khác nhiều. Nhưng vẫn khác. 2 nước Hoa và Việt rất gần nhau. Vẫn khác. Huống gì là giữa Tây và Việt.  Ai cũng biết, tiếng Việt thuộc loại đơn tự. Thanh âm lên bổng xuống trầm bất chợt vô chừng. Những 6 thanh sắc. Đó có lẽ là một nét đặc thù dễ nhận ra nhất. Dĩ nhiên, nét đặc thù đó khi đi vào thi văn thì không thể bỏ qua hoặc làm ngơ được.

Về các vật thể và hình ảnh dùng mượn để tạo ẩn dụ, cũng vậy. Tui cho là vẫn có sự ít nhiều khác nhau giữa Việt Nam và nước khác. Con rồng chẳng hạn, người Âu Châu cho là biểu tượng của hung hản và tàn ác trong khi với VN thì chạm đến một ý nghĩa cộng thông khá linh thiêng.

Sống ở Mỹ, tui rất ngạc nhiên khi xem phim hoặc tranh, ngay cả trong văn chương, các con vật như chim cú và quạ đen hiện diện rất đẹp và rất dễ thương. Khác hoàn toàn với sự suy nghĩ phổ thông trong dân chúng VN về 2 loài chim này. Có lẽ một phần vì quạ và cú có ngoại hình xấu xí (?). Người Việt Nam hay mượn hình ảnh các con vật như thỏ trắng, bồ câu, vàng anh,… khi cần diễn tả sự đẹp và ngoan hiền.

Phải nói là người Tây phương giỏi trong thuật biện luận và phân tích. Kho ẩn dụ mà họ nghiên cứu thật mênh mông. Công tâm mà nói, không ít trong đó là tri thức có tính chung cho thế giới. Tuy vậy, không thể là tất cả. Cho từng quốc gia. Người viết, dĩ nhiên họ cần sự sàng lọc cân nhắc khi dùng.

Phụ nữ VN mặc áo dài (truyền thống) + tay áo xẻ raglan (hiện đại) + đôi giày cao gót (tân kỳ) => rất đẹp.  Nhưng, chỉ cần thay đôi giày cao gót bằng đôi giày Nike là hỏng bét => xấu,  loạc choạc ngay.
Damau.org
Chim cú, biểu tượng của wisdom ;   Bò, biểu tượng của patience